Yeni bir rapora göre küresel sıcaklık artışının devam etmesi halinde sıcaklığa bağlı ölümler yüzyılın ortasında yüzde 370’e çıkabilir.
Uluslararası düzeyde 114 uzmanın yer aldığı, University College London öncülüğünde hazırlanan Lancet Sağlık ve İklim Değişikliği Geri Sayım Raporu yayımlandı.
Yeni veriler, sıcaklık artışını sanayi öncesi seviyelerin 1,5 derece üzerinde sınırlandırmaya yönelik eylemlerde daha fazla gecikmenin tüm dünyada milyarlarca insanın sağlığına ve hayatta kalmasına ilişkin felaket tehdidini ortaya koyuyor.
Rapora göre ortalama küresel sıcaklık artışı sanayi öncesi döneme göre 2 derecenin altında tutulsa bile aşırı sıcaklardan ölümler yüzyılın ortasına kadar yüzde 370 artabilir.
2022’de bireyler ortalama olarak 86 gün boyunca sağlığı tehdit eden yüksek sıcaklıklara maruz kaldı. Bu sıcaklıkların yüzde 60’ının insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle meydana gelme olasılığı en az iki kat arttı.
Fosil yakıtlara yatırım artıyor
Rapordan elde edilen veriler, dünyanın yanlış yönde ilerlediğini ortaya koyuyor. Göstergeler fosil yakıtlara yapılan yatırım ve kredilerin arttığını ortaya koyuyor. Küresel enerji sisteminin karbon emisyonları 2022’de yüzde 0,9 arttı.
Hükümetler fosil yakıtların yaygınlaşmasını teşvik etmeye devam ediyor. 2020’de 87 ülkeden 69’u net 305 milyar dolar değerinde fosil yakıt sübvansiyonu sağladı. Bu rakam 26 ülkede ulusal sağlık harcamalarının yüzde 10’unu, 10 ülkedeyse yüzde 50’sini aşıyor.
Dünyanın en büyük 20 petrol ve gaz devi de geçen yıldan bu yana öngördükleri fosil yakıt üretim seviyelerini artırdı. Fosil yakıt şirketleri 2022’de sermaye yatırımlarının sadece yüzde 4’ünü yenilenebilir enerji kaynaklarına ayırarak sağlıklı bir geleceği daha da ulaşılmaz hale getirdi.
Uzmanlar uyardı
Lancet Geri Sayım İcra Direktörü Marina Romanello, tehlikeye dikkat çekerek şunları dedi: “Eylemsizliğin muazzam bir insani maliyeti var ve bu düzeyde bir ilgisizliği kaldıramayız. Bunu hayatlarla ödüyoruz. Geciktiğimiz her an, yaşanabilir bir geleceğe giden yolu daha da zorlaştırıyor ve adaptasyonu giderek daha maliyetli ve zorlu hale getiriyor.”
Raporu değerlendiren Temiz Hava Hakkı Platformu Yürütme Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ali Osman Karababa, dünya üzerindeki yaşamın pamuk ipliğine bağlı denebilecek kadar kritik bir eşikte bulunduğunu vurguladı. Kababa, devamında şunları kaydetti:
“Politikacıların verdikleri kararlar hiç bu kadar büyük bir insan nüfusu ve diğer canlı türleri açısından yaşamsal olmamıştı. The Lancet raporunun da açıkça gösterdiği gibi ya küresel sıcaklık artışı 1,5 santigrat derecede sınırlandırılacak ya da milyonlar, hatta milyarlarca insan aşırı sıcaklar, salgın hastalıklar, sıcaklıklarla artan hava kirliliği nedeniyle hayatını kaybedecek.”
