Merkez Bankası’nın banka ve kredi kartı ile yapılan harcamalara ilişkin yayımladığı, iç talebin ve tüketim eğiliminin röntgeni niteliğindeki veriler; yılın ilk on ayında toplam alışveriş sayısında sınırlı, harcama tutarında ise fiyat değişimlerine bağlı yüksek artış tablosu sunarken, alışveriş başına ortalama harcamadaki artış ise manşet enflasyonun altında bulunuyor.
Tüketimde piramidin üst basamaklarından kısılan harcama, giderek daha artan oranda en alt basamaktaki gıda ve temel ihtiyaçlara ağırlık verildi.
Hane halkı tüketiminde doğal olarak en büyük payı alan market ve AVM harcamaları, geçen yıla göre işlem adedi bazında yüzde 15,8’le en agresif artış gösteren alanlardan biri oldu.
On ayda market ve AVM’lerde yapılan 6 milyar 800 milyon 277 bin 567 karlı işlemde toplam 5 trilyon 448,3 milyar lira ödendi. Bu alanın toplam kartlı harcamalar içindeki payı ilk on aylık dönemlere göre adet bazında yüzde 36,3’ten yüzde 37,6’ya, tutar bazında da yüzde 19,1’den yüzde 20,2’ye yükseldi.
Buradaki can alıcı detay ise işlem sıklığındaki düşük artışa karşılık, toplam market cirosunun yüzde 50,2 büyümesi. Bu makas, tüketicinin artık evine haftalık veya aylık büyük stok sepetleri yapamadığını, fiyat oynaklığı ve likidite yetersizliği nedeniyle markete daha sık gitse de günü kurtaracak mikro sepetlerle yetindiğini gösteriyor.
Market ve AVM’de alışveriş başı ortalama ödeme tutarının geçen yıla göre yüzde 29,8’le manşet enflasyonla aynı düzeyde artarak 801 TL’ye çıktığı görülüyor. Yemek (restoran/ kafe) harcamalarında adet bazında yüzde 14,5 ve ödeme tutarındaki yüzde 42,5’lik artış da pratik gıda bağımlılığının sürdüğünü gösteriyor.
