Mehmet Uçum: Sürecin ilerlemesi Öcalansız olmaz

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum ‘Terörsüz Türkiye’ süreciyle ilgili PKK lideri Abdullah Öcalan’ın rolünün ‘tartışmasız’ olduğunu söyledi.

Mehmet Uçum ve Abdullah Öcalan. Fotoğraflar: Arşiv

Süreçle ilgili Anadolu Ajansı’na biz yazı yazan Uçum “Elbette geçiş süreci açısından biraz daha berraklaşmaya ve hızlanmaya ihtiyaç var. Bu konuda geçiş sürecinin içinde bulunduğumuz aşaması açısından münfesih örgüt unsurlarının ve DEM temsil alanlarının daha fazla sorumluluk üstlenmesinin gerektiği açıktır” dedi.

“Açık konuşmak gerekirse münfesih örgüt unsurları ve DEM temsil alanları geçiş sürecine ilişkin sadece kendi tabanına konuşarak ve toplumun büyük çoğunluğunu görmezden gelerek yol almaya çalışırsa hata yaparlar ve sürece zarar verirler” diye uyarıda bulunan danışmanın söylediklerinden öne çıkanlar şunlar:

* Geçiş sürecinde pratik ilerleme ve fikri olgunlaşma için münfesih örgüt unsurlarının ve DEM temsil alanlarının tüm vatandaşlarımızı dikkate alan bir dil kullanması, güven inşa etmesi bir zorunluluktur.

* Toplumun karar verici çoğunluğunun silahların tamamen bırakılacağına inanmasını sağlamak son derece önemlidir. Bu konuda toplumu ancak münfesih örgüt unsurlarının atacağı somut adımlar ve DEM temsil alanlarının silah bırakmayı teşvik edici samimi ve kararlı açıklamaları ikna edebilir. Toplumun da güven-güvence denklemine ihtiyacı olduğu nettir.

‘İlerlemede Öcalansız olmaz’

* Tabii ki sürecin başarısında Öcalan’ın rolü tartışmasızdır. Sürecin ilerlemesi Öcalansız olmaz. Ama Öcalan’ın durumunu sürekli en öne çıkarmak, sürecin başarı ölçüsünde diğer faktörleri gölgelemek ve ilgili unsurların, temsilcilerin Öcalan’ı perde yaparak üzerlerine düşeni yapmaktan kaçınması indirgemeci ve çok dar bir bakış açısıdır.

* Demokrasiyi geliştirme kriterleri sadece kişisel durum üzerinden ele alınamaz. Türk milletinin asli unsuru Kürtlerin geleceğinin teminatı olarak kişisel durumları belirleyici görmek sürece ilişkin şüpheleri artırır.

* Şunu belirtmek gerekir ki kişisel durumlarla ilgili ihtiyaçlar göz ardı edilemez. Hukuki ve pratik değerlendirmeler yapılır. Ancak kişisel durumların sürekli merkeze konması toplumsal desteği artırmak yerine bu desteğin azalmasına sebebiyet verir.

‘Bahçeli’nin yaptıklarını henüz yapan çıkmadı’

* Önemle vurgulanmalıdır ki ülke liderimiz Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın sürece kararlılıkla sahip çıkmasının, Değerli Büyüğümüz Sayın (MHP Genel Başkanı) Devlet Bahçeli’nin toplumun tamamını ikna etmek için yaptıklarının değeri iyi bilinmelidir.

* Sayın Bahçeli’nin yüksek sorumlulukla yaptıklarının az çok benzerini DEM temsil alanlarından ve diğer unsurlardan toplumun tamamına yönelik olarak henüz yapan çıkmadı. Buna da ihtiyaç olduğunu münfesih örgüt unsurlarının ve DEM temsil alanlarının görmesi gerekir.

* Bu bağlamda “Silahlı unsurları Türkiye için tehdit olmaktan çıkardık” demek geçiş sürecine eksik yaklaşmak olur. Mesele sadece silah riskini azaltmak değil, silahı ortadan kaldırmaktır.

* Geçiş süreci terör siyasetinin tüm unsurlarıyla birlikte tasfiye edilmesiyle sınırlı değildir. Tasfiye süreci, fikri alanı genişletmek ve demokratik siyaseti güçlendirmek için uygun koşulları hazırlama misyonuna sahiptir. Tasfiye sonuç değil başlangıçtır. Tasfiye edilecek olan imkanlar değil imkanların önündeki engellerdir. Silah, terör yapısı, terörün dili gibi demokratik entegrasyonun önündeki engeller tasfiye edilecektir. İşin esasında geçiş sürecinin manası milli barışın tahkim edilmesi ve demokratik bütünleşmenin önündeki engellerin temizlenmesidir.

* Sonuç olarak pratik ilerleme, tespit raporu, MGK’nin teyidi ve kararı ile kararın ilanı için süreci hızlandırmak konusunda başta münfesih örgüt unsurları ve DEM temsil alanları olmak üzere herkes üzerine düşeni kararlılıkla yapmalıdır.

PKK’nın silah bırakma süreci

PKK lideri Abdullah Öcalan, 27 Şubat 2025’te ‘Barış ve Demokratik Toplum’ adını verdiği bir metinle PKK’ya silah bırakma çağrısı yaptı. Örgüt, 11 Temmuz 2025’te silah bıraktığını duyurdu, 30 örgüt üyesi Irak’ın Süleymaniye kentinde silahlarını bir varilde yaktı.

Süreç için Meclis’te kurulan ‘Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun AKP, MHP ve DEM Partili üç üyesi, 24 Kasım 2025’te İmralı Cezaevi’nde Öcalan’la görüştü. Görüşmenin tutanakları, 23 Ocak 2026’da TBMM’nin sitesinden yayınlandı.

Komisyon, 18 Şubat’ta da sürece ilişkin ortak raporu kabul etti. Bunun ardından İmralı heyeti Öcalan’la birçok kez görüştü.

Meclis, 10 Ağustos’ta PKK’nın silah bırakması için 12 maddelik ‘Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’u kabul etti. Kanun, 18 Ağustos’ta Resmi Gazete’de yayınlandı.

Yasa kapsamında yine süreç dört alt kuruldan oluşan Takip ve Değerlendirme Kurulu kuruldu.

O kurul, ilk kez 24 Ağustos’ta toplandı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın başkanlık ettiği toplantıda şu isimler yer aldı: Adalet Bakanı Akın Gürlek, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, MİT Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz ve MGK Genel Sekreteri Okay Memiş.

DEM Parti İmralı heyeti üyesi Pervin Buldan toplantıdan önce alt kurullar kurulacağını, Öcalan’ın da ‘silahsızlanma ve siyasallaşma kurulu’nda görev alacağını söyledi. Fakat aynı isimde bir kurul açıklanmadı. Alt kurullardan ‘Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu’nun ismi Buldan’ın işaret ettiğine benziyor.

27 Ağustos’ta da DEM Parti İmralı Heyeti’nden Şanlıurfa Milletvekili Mithat Sancar, Öcalan’ın süreç için kurulan kurulda yer almasını beklediklerini belirtip “Önümüzdeki günlerde netleşmesini bekliyoruz” diye ekledi.

Bahçeli, 10 Ekim’de ‘siyasallaşma koordinatörlüğü görevinin Öcalan’ın hakkı olduğunu’ söyledi.

Çözüm süreci ‘tıkır tıkır’ işliyormuş

YENİ Parti, süreç için kurulacak izleme komisyonuna üye vermeyecek

Mehmet Uçum, ‘umut hakkının esası’nı anlattı: Öcalan da kapsamda

Süreç yasası kapsamında dört alt komisyon kuruldu

Bakırhan: Türkiye’de PKK’lı militan kalmadı