Türkiye’deki internet altyapısının tamamına yakınını kuran Türk Telekom’un, kullanıcılara yönelik istihbarat toplaması söz konusu.
Taraf’tan Tunca Öğreten’in haberine göre Türk Telekom Procera Networks adlı ABD şirketinden bir donanım satın aldı. Bu donanım sayesinde Türk Telekom, HTTPS trafiği, Whatsapp mesajları, Skype görüşmeleri, ziyaret edilen internet sayfaları ve VPN hizmetleri de dâhil pek çok işlemi analiz edecek, yavaşlatacak, gerekirse sansürleyecek.
Uzmanlara göre bu sistemle kapsamlı istihbarat ve engellemenin altyapısı kuruluyor. Sistem hayata geçerse bundan en çok da politik, haber ve e-ticaret sitelerinin etkileneceği, yönlendirmeyle her türlü dinlemenin kaydedilebileceği belirtiliyor.
‘DNS Hicajking yasal değil’
Amerikalı firmanın Türkiye temsilcisi Sekom, konuyla ilgili açıklama yapmazken, Bilişim Uzmanı Avukat Serhat Koç, şartnameye göre Türk Telekom’un, DNS adresinin farklı bir IP adresiyle değiştirilmesinin mümkün kılınacağı bir donanım arayışında olduğunu belirtiyor.
Koç,“Biz buna ‘DNS Hijacking’ diyoruz. Twitter’ın erişime kapandığı günlerde hükümet bu yöntemi kullanmış, Google konuyla ilgili resmî açıklama yapmıştı. Bu tekniği kullanmak yasal değil. Devletin, halkını kandırması kabul edilebilir bir şey değil” dedi.
URL bazlı HTTPS trafiğinin de bu yöntemle engellenebileceğini ifade eden şöyle konuştu: “Şirket, kurum ve kişilere ait özel posta hesaplarına erişim sağlamak istiyorlar. Şartname, hukukî olarak ‘5651 sayılı kanuna uygun’ diyor, başka bir şey demiyor. Anayasaya falan umurlarında değil. Bu yaptırım ve denetlemeler Anayasa’ya aykırı.”
‘Matbaanın geciktirilmesiyle aynı kafa’
Tüm İnternet Derneği Başkanı Füsun Nebil de bu cihazların kullanılmasıyla hürriyet ve özgürlükleri tehdit eden bir durum oluştuğuna dikkat çekiyor.
Nebil’in yorumu şöyle: “Zaten hükümetin internetten ilk günden itibaren hoşlanmadığı ortadaydı. Her fırsatta internetin kötü olduğuna dair ifadelerini gördük. Ama son bir yıldır, olayın rengi tam engellemeye dönüştü. Bir yandan URL ve site engellemesi yaptılar, bir yandan da fiber yatırımları engellediler. Engellemelerin yanı sıra şimdi bir de istihbarat girdi işin içine. Bu cihazlarla özgürce internet kullanmak mümkün değil. “
Nebil’e göre, internet kullanıcılarının farkındalığı da zayıf: “Tepki göstermiyor, sadece siteler kapatıldıkça bağırıyorlar. Bu da önemli bir sorun.”
Nebil, yapılmak isteneni matbaanın geciktirilmesine benzeterek şöyle konuştu: “İktidarlarını ellerinde tutmak yolunda interneti engellemeye çalışanlara sesleniyorum: Matbaanın geciktirilmesinin bu ülkeye nelere mâl olduğu ortada. Maalesef aynı kafa şimdi interneti engelliyor. Hem de ülkenin ticaret, sanat ve en önemlisi de geleceğini engelleme pahasına.”
