Suriye’ye yönelik askeri müdahale çağrılarında başı çeken Britanya’nın, 1980’lerin ortalarında ve yakın geçmişte Şam yönetimine kimyasal sarin yapımında kullanılan bazı malzeme ve kimyasalları sattığı belgelendi.
Suriye yönetimin geçen yaz Şam’da yüzlerce sivilin ölümüne yol açan sarin saldırısından sonra Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü’ne sunduğu kimyasal silah envanterinde, Britanya sarin gazı yapımında kullanılan dimetil fosfat (DMP), trimetil fosfat (TMP) ve heksaminin tek tedarikçisi olarak görünüyordu.
İngiliz basınına sızdırılan bir Dışişleri belgesi de işte bu iddiayı kanıtladı. BBC’nin Newsnight programında yayımlanan habere göre, söz konusu belgeden, Britanya’nın Şam yönetimine bu malzemelerden yüzlerce metrik ton sattığı görülüyor.
Sadece kimyasal ihraç edilmemiş
Öte yandan, kimyasal silah yapımında sadece tedarik edilen malzemeler kullanılmamış. İngiltere, 2003 yılında ticari amaçla kullanılacakları düşünülen elektrikli fanları da Suriye’ye satmış fakat bu fanlar da sarin üretiminde kullanılmış.
Belgede, “Suriye’nin açıklaması İngiltere’nin aralarında fanların da olduğu bir dizi elektrikli parçayı tedarik ettiğini söylüyor. Fanların ihracatı için verilen izin 2003 tarihli. Bunların da Suriye’nin kimyasal silah programına yönlendirildiği görünüyor” ifadesi kullanılıyor.
‘Kimyasal ihracını sınırlayacak yeterli yönetmelik yoktu’
BBC’ye göre, söz konusu belgenin ortaya çıkmasının ardından İngiliz hükümeti Britanya menşeili firmaların bu satışı yaptığını doğrulamaya hazırlanıyor. Buna göre, İngiliz bakanlar ‘Suriye’nin bu malzemelerin kimyasal silah programında oynadığı rolü kabul ettiğini’ de doğrulayacak.
İngiliz bakanların ‘yeterli yönetmelik olmadığı için bu malzemelerin Suriye’ye satıldığını’ savunması bekleniyor.
İngiltere tek tedarikçi değil
Dışişleri Bakanlığı’ndan sızan belgede, İngiltere’nin dışında 16 ülke daha silah yapımında kullanılan malzemelerin tedarikçisi olarak listeleniyor. Belgede, “Bunlardan aralarında İngiltere’nin de olduğu 7’si, hem kimyasal malzeme hem de donanım sağlamış” diyor. (Kaynak: BBC Türkçe)
