İran Devrim Muhafızları Hürmüz Boğazı geçişlerini durdurdu. Küresel petrol ticaretindeki ana noktalardan birinin kapatılmasıyla piyasalar diken üstünde.
ABD ve İsrail’in dün sabah (28 Şubat) İran’a başlattığı saldırıda, İsrailli yetkililer Hamaney’in ve Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın da hedef alındığını belirtmişti.
ABD Başkanı Donald Trump dün sosyal medya hesabından “Tarihin en kötü insanlarından Hamaney öldü” yazmış, ardından CBS’e verdiği söyleşide Hamaney’den sonra İran’ı kimin yöneteceğine dair bir fikri de olduğunu belirtmişti.
İran devlet televizyonu gece yarısı Hamaney’in ABD-İsrail’in ortak saldırısında öldürüldüğünü doğruladı. Ülkede 40 gün yas ve yedi gün resmi tatil ilan edildi.
Gece yarısı Hürmüz Boğazı’ndaki gemilerin geri döndüğü bildirilmişti.
DW’nin haberine göre boğaz İran Devrim Muhafızları’nca kapatıldı.
Neden önemli?
Saldırıların ardından gözler petrol ve doğalgaz ticaretinde önemli geçiş yolu Hürmüz Boğazı’na çevrilmişti.
Hürmüz Boğazı kapatıldı: Petrol ticareti için önemi nedir?https://t.co/fxfEp1BkS4 pic.twitter.com/ZbxqRRRQVb
— Diken (@DikenComTr) March 1, 2026
Basra Körfezi’nin ağzındaki dar su yolu Hürmüz Boğazı, Ortadoğu’daki petrol ve LNG’yi (sıvı doğalgaz) Umman Denizi ve Hint Okyanusu’yla dünya pazarlarına ulaştırıyor.
Boğaz, küresel petrol ticaretinin yaklaşık üçte birinin sağlandığı kritik bir deniz yolu. Bölgedeki petrol üreticilerinin günlük 17-20 milyon varil ham petrol ve kondensatı Hürmüz Boğazı’ndan küresel piyasalara gönderiliyor.
Hürmüz Boğazı’nın tam bir merkezi kontrol otoritesi bulunmuyor. Tankerler, İran ve Umman’ın karasularından geçiyor.
İran, ticari gemilere serbest geçiş hakkı tanıyan Birleşmiş Milletler (BM) anlaşmasını imzalamış olsa da henüz onaylamamıştı. Petrol ve doğalgazda yüzde 90’ın üzerinde dışa bağımlı olan Türkiye de enerji fiyatlardaki yükselişten etkilenecek ülkelerin başında geliyor.
Petrol ticaretindeki uzun süreli aksamanın İran ekonomisini de olumsuz etkilemesi bekleniyor.
Ne olmuştu?
İsrail dün (28 Şubat) İran’a karşı ‘önleyici saldırı’ olarak nitelediği ve ‘Aslan Kükremesi’ adını verdiği bir harekat başlattı. İran medyası, Tahran dahil beş şehre saldırı düzenlendiğini teyit etti.
Reuters’e konuşan İsrailli bir savunma yetkilisi, operasyonun ABD’yle koordinasyon içinde aylardır planlandığını, tarihinse haftalar önce belirlendiğini söyledi.
Nitekim ABD Başkanı Donald Trump saldırıya ABD’nin de katıldığını doğruladı.
ABD başkanı, “Hedefimiz İran rejiminin tehditlerini ortadan kaldırıp Amerikan halkını korumak” dedi.
Saldırı, ABD-İran müzakereleri sürerken yapıldı. İki ülke en son 26 Şubat’ta İsviçre’nin Cenevre kentinde bir araya gelmişti. Arabulucu Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el Busaidi, NBC News’a İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunu sıfırlamada ABD’yle anlaştığını söylemişti.
İran, İsrail ve bölgedeki ABD üslerine saldırı başlattı.
Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar ve Ürdün gibi ülkelerdeki ABD üslerini hedef alan İran Bahreyn’deki ABD donanma üssünü de vurdu.
ABD ve İsrail’in saldırılarında şimdiye dek en az 200 İranlı öldü, 747’si yaralandı. İran, güneydeki Minab kentinde Şeceretü’t-Tayyibe Kız İlkokulu’nun vurulması sonucunda en az 108 çocuğun öldüğünü bildirdi.
İran dini lideri Ali Hamaney ve İran Genelkurmay Başkanı Abdurrahim Musavi dahil çok sayıda üst düzeyde yönetici de saldırılarda öldü.
