Fikret İlkiz: Gazeteci kanunen haber kaynağını açıklamak zorunda değildir

Okura not

Günün 11’i, Türkiye medyasındaki görüş ve yorum çeşitliliğini yansıtmak amacıyla hazırlanmaktadır. Aşağıda özetini bulacağınız yazıya yer vermemiz, içeriğini onayladığımız ve/veya desteklediğimiz anlamına gelmez.

Gazeteciye haber kaynağı sorulamaz.

Gazeteci kanunen haber kaynağını açıklamak zorunda değildir.

Yolsuzluğun insan hakları için tehdit oluşturduğunu devletin önleme görevi olduğuna göre; bu gerçek üzerinden haber yapmak gazeteciler için suç olmaz, olmamalıdır. Yolsuzluk haberi yayınlanır. Bu yayın, gazeteci için hukuka uygun davranış demektir, haktır.

Haber kaynağının kimliğini açıklaması için gazetecinin ifadesine başvurulmaz.

Gazetecilere ve basın yayın faaliyetinde etkin görevi bulunanlara “haber kaynağının gizliliği” hakkı Basın Kanunu ile tanınmıştır. Önemli bir ayrıcalıktır. Toplumsaldır, kamu yararı gereğidir. Gazetecileri ve haber kaynaklarının korunması anlamında kamusal niteliktedir.

“Süreli yayın sahibi, sorumlu müdür ve eser sahibi, bilgi ve belge dahil her türlü haber kaynaklarını açıklamaya ve bu konuda tanıklık yapmaya zorlanamaz.” (5187 sayılı Basın Kanunu Madde 12)

Bu ilke, Basın Kanunun bu maddesi gazeteciler suç işler ama sorgulanamaz demek değildir. Sorgulanabilirler ve hakkında soruşturma açılabilir. Ama kilit rol; basın özgürlüğüdür.

Eğer gazeteci “soruşturulması gereken” bir olayı yazmışsa; haber kaynağını saklıyorsa, açıklamıyorsa; zorlayamazsınız, bilgi ve belge vermesi istenmez ve baskı yapılamaz.

Gazeteci kimden bilgi aldığını, olaylara tanık olan kişinin kendisine verdiği bilgiler dahil kişinin kimliğini gizleme hakkına sahiptir. Bu aynı zamanda “haber kaynağının” korunmasıdır.  Haber kaynakları gazetecinin haber kaynağı oldukları anda Basın Kanunu koruması altındadır. Gizlilik haber kaynağının hakkıdır.

Gazeteciler sorguya çekildiklerinde, yazdıkları köşe yazısında geçen bir konu kendilerine sorulduğunda, yazısı özetlenerek içeriği ve nedeni sorulduğunda, süreli yayın sahibi veya eser sahibi bir adli soruşturmada ifadesi alınmak istendiğinde; “bilgi ve belge dahil” ve her türlü haber kaynağını açıklamak ve belge vermek zorunda değildir.

Fikret İlkiz’in yazısı