AYŞEGÜL KASAP
aysegulkasap@diken.com.tr
@aysegul_kasap
Birinci derecede deprem bölgesinde bulunan Balıkesir’in Edremit ilçesinde korunması gerekirken ranta açılan sulak alanla ilgili bilirkişi raporu açıklandı.
Heyet bölgedeki sıvılaşmaya ve su kaynaklarına dikkat çekerek Akçay Sazlığı Sulak Alanı’nı yapılaşmaya açan imar planının iptal edilmesi gerektiğini belirtti.
Akçay Sulak Alanı, bölgesinin son sulak alanı. Bu nedenle ekosistem için çok önemli.
Edremit fay zonunda
Öte yandan bu bölgede yapılaşma sadece doğayı değil insanları da tehdit ediyor. Zira Edremit birinci dereceden deprem bölgesi.
Edremit fay zonu toplam 90 kilometre uzunluğunda.
Güncellenen MTA diri fay haritası da gösteriyor ki Balıkesir ölçeğinde 7,2 büyüklüğünde deprem üretebilecek faylar var. Edremit’ten geçen fay da bunlardan biri.
1953’te ve 1944’te bölgede 6.8 ve 7.2 büyüklüğündeki depremler meydana gelmiş, Yenice, Gönen ve Edremit fayının ürettiği depremlerde can ve mal kaybına yol açmıştı.
Şu an mevcut yapı denetim yönetmeliğinde sulak alanlara bina yapılmasını engelleyen bir madde yok. İnşaattan önce zemin etüdünün yapılıp yapılmadığı denetlenmiyor bu nedenle. Depremde yıkıma uğrayan yerler ise sulak zeminler.
Ranta açılan alan önce 148 hektardan 48 hektara indirilmişti. Böylelikle masa başında ‘kurutulan’ 100 hektar (yaklaşık 140 futbol sahası) yapılaşmaya açılmıştı. Üç ayrı proje var.
Bölgeyi tehdit eden projeler şöyle:
1. Balıkesir Valiliği, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi, Edremit Kaymakamlığı ve Edremit Belediyesi’nin de ortak olduğu Edremit Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi (ETDİOSB).
Dernek proje alanında büyükşehir belediyesi tarafından yapılan dolgu işleminin iptali için dava açtı. Belediye dolgu işlemiyle ilgili meclis kararını iptal etmek zorunda kaldı ve dolgu işlemini durdurdu. Fakat şu anda yeniden başlamış durumda. Proje kapsamında daha önce onaylanmış imar planlarının iptali için açılan davalar devam ediyor.
2. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Rezerv Konut Alanı’nda yapılaşma.
Belediye sulak alan özelliğindeki yaklaşık 380 dönüm bir alanın satışını meclis gündemine aldı. Tepkiler üzerine satış ertelendi. Alan için 1000 ve 5000’lik planlar hazırlandı. Planlara dernek itiraz etti. Belediye ‘oldu bitti’yle kararı yine meclis gündemine taşıdı. 29 Aralık 2022’de alanın satışına karar verdi. Söz konusu karar Edremit Çevre Derneği tarafından dava edildi.
3. Enginkent
Edremit Belediyesi tarafından inşaat ruhsatı verildi. Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği ve diğer sivil toplum kuruluşları ruhsatın iptali için dava açtı. Yürütmeyi durdurma kararı verildi. Ama bölge için tehdit devam ediyor.
Bilirkişi projeye karşı
Başta Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği olmak üzere altı sivil toplum kuruluşu ETDIOSB projesiyle ilgili imar planlarının iptali istemiyle Tarım ve Orman Bakanlığı’na açtığı davada bilirkişi heyeti raporunu açıkladı.
Bilirkişi bölgedeki sıvılaşma ve su kaynaklarına dikkat çekerek imar planının iptal edilmesi gerektiğini belirtti.
Bilirkişi raporu şöyle:
- Akçay Sazlığı Sulak Alanı tescilli olmasa da yasa önünde ‘diğer sulak alan’ başlığı altında nitelendirilerek, sulak alan yönetmeliği dahilinde koruma altındadır.
- Yerleşime uygunluk değerlendirmesinde söz konusu alanın sıvılaşma tehlikesi, yüksek yeraltısuyu seviyesi, deniz suyu girişimi vb. açısından ‘sorunlu alanlar’ sınıflandırmasındadır.
- Alanın akarsu bağlantılı kıyı lagünü ile bataklık, sazlık olması ve yeraltı sularının yüzeyde olması nedeniyle hidrojeolojik açıdan sulak alan özelliğindedir.
- Alanın habitat ve biyolojik çeşitlilik bağlamında mutlak sulak alan özelliklerine sahiptir.
- Yapılan ve/veya yapılacak olan doldurma ve kurutma işlemlerinin hem Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği’ne hem de Çevre Kanunu’na aykırıdır ve ekosistemin tahrip olmasına neden olabilecektir.
- Sulak alana verilen zarar Edremit körfezindeki su kirliliğini önemli ölçüde artıracaktır.
- Alanın doğal hali ile tarıma dayalı ihtisas OSB için uygun olmadığı, sulak alanın doğal yapısına müdahale edilerek tarımsal üretim yapılma çalışmaları hem ekonomik hem de ekolojik açıdan uygun değildir. Bu nedenlerle, İmar planları iptal edilmelidir.
Çevre aktivistleri bilirkişi raporu üzerine, “Balıkesir 1’inci İdare Mahkemesi’nin yürütmeyi durdurma talebimizi kabul etmesini ve davayı lehimize sonuçlandırmasını bekliyoruz” dedi.
