Gökbilimciler, Dünya’ya doğru dev enerji ışını gönderen süper kütleli bir kara delik keşfetti.
Kozmik cisim, Güneş’in kütlesinin yaklaşık 700 milyon katı. Söz konusu kara delik evreni oluşturduğu varsayılan Büyük Patlama’dan 800 milyon yıl sonra oluşan erken bir galakside yer alıyor.
Kara deliği keşfeden araştırma ekibi, Şili’deki Atacama Büyük Milimetre Dizisi, Magellan teleskopları ve Avrupa Güney Gözlemevi’nin Çok Büyük Teleskobu’nun verilerini NASA’nın Dünya yörüngesindeki Chandra Gözlemevi’nden alınan verilerle birleştirdi.
İncelemeler sonucunda bu kara deliğin dünyaya dev bir enerji ışını gönderen en uzak kara delik olduğu belirlendi.
Blazar nedir?
Kütlesi çok büyük olan bazı süper kütleli kara delikler, etraflarındaki yığılma diski içinde dönen maddeyi yüz binlerce dereceye kadar ısıtabiliyor. Böyle bir durumda çok fazla elektromanyetik radyasyon yayılıyor.
Bu kara deliklerin manyetik alanları, söz konusu enerjiyi birikim disklerinden dik bir açıyla dışarı fırlatarak ‘jet’lere dönüştürebiliyor.
Kara delik jetleri, yalnızca ışık (foton) taşımakla kalmıyor; aynı zamanda büyük miktarda plazma, iyonize parçacık ve manyetik alanlarla taşınan enerji içeriyor.
Bu jetler, kara deliğin olduğu galaksinin çok daha ötesine uzanabiliyor. Bu tür kara deliklere de ‘kuasar’ adı veriliyor.
Bu kuasarlar, jetlerinden birini şans eseri doğrudan Dünya’ya gönderebilirse ‘blazar’ adını alıyor.
‘Benzersiz bir laboratuvar’
Euronews‘ün Livescience’dan aktardığına göre yeni keşfedilen blazardan gelen jet, Dünya’ya ulaşmak için 12,9 milyar ışık yılından daha fazla yol kat etti.
‘J0410−0139’ adı verilen jet, kat ettiği mesafeyle rekor kırdı.
ABD’deki Ulusal Radyo Astronomi Gözlemevi’nde gökbilimci Emmanuel Momjian, “Bu blazar, evrenin en çalkantılı dönemlerinden birinde jetler, kara delikler ve çevreleri arasındaki etkileşimi incelemek için benzersiz bir laboratuvar sunuyor” dedi.
