Hekimlere göre çocuklarda ilk diş hekimi muayenesi en geç bir yaşında yapılmalı. Ağız bakımınaysa ilk süt dişi çıkınca başlanmalı.

Pedodonti Uzmanı Prof. Dr. Meltem Bakkal’ın aktardığı Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre dünyada yaklaşık 3,7 milyar kişinin ağız ve diş hastalığı var. En sık karşılaşılanlar diş çürükleri ve kayıpları, periodontal hastalıklar (diş eti hastalıkları, çene iltihabı gibi) ve ağız kanseri.
DSÖ, 2019’da Türkiye’de 1-9 yaş çocuklarda süt dişlerinde tedavi edilmemiş çürük yaygınlığının yüzde 43,8; 5 yaş ve üzerindeyse daimi dişlerde tedavi edilmemiş çürük yaygınlığının yüzde 38,6 olduğunu aktarmış.
Peki ağız ve diş sağlığı neden önemli? Çocuklarda neye dikkat edilmeli?
‘İlk muayene, ilk yaşta yapılmalı’
Prof. Dr. Bakkal şöyle söylüyor:
* Ağız sağlığındaki bozulma, çiğneme ve beslenme fonksiyonlarını etkileyerek bireyin yaşam kalitesini düşürebilir. Özellikle çocuklarda tedavi edilmeyen diş çürükleri ağrıya, uyku problemlerine, beslenme güçlüklerine ve okul yaşamında aksamaya yol açabilir. İleri yaşlardaysa diş kayıpları, çiğneme fonksiyonunun bozulması ve beslenme yetersizlikleriyle sonuçlanabilir.
* Çocuklarda ilk diş hekimi muayenesinin ilk yaşta yapılması ve çürük riskinin erken dönemde değerlendirilmesi önemli.
* Diş çürükleri ve diş eti hastalıklarında yetersiz ağız hijyeni ve kontrolsüz diyet alışkanlıkları en önemli risk faktörleri. Bunların önemli bir bölümü bireysel davranış değişikliği ve sağlık politikalarıyla kontrole alınabilir.
* Günde en az iki kez florürlü diş macunuyla dişlerin fırçalanmalı, ara öğün sıklığı azaltılmalı. Düzenli diş hekimi kontrolü ağız sağlığının korunmasında temel uygulama.
‘En etkilisi hastalık oluşumunu önlemek’
Pedodonti Uzmanı Dr. Hande Bacak da ağız ve diş hastalıklarının çocuğun büyüme-gelişme, okul başarısı ve sosyal gelişimini olumsuz etkileyeceğini söyledi:
* Ağız ve diş sağlığının korunmasında en etkili yaklaşım hastalık ortaya çıktıktan sonra tedavi etmek yerine oluşumunu önlemek. Koruyucu diş hekimliğinin temelleri çocukluk döneminde atılmalıdır. İlk süt dişinin sürmesiyle birlikte ağız bakımına başlanmalı, çocuklar ilk diş hekimi muayenesi için en geç bir yaşına kadar diş hekimiyle tanıştırılmalıdır.
* Süt dişleri, çocuğun beslenmesi, konuşma gelişimi, estetik görünümü ve daimi dişlerin doğru konumda sürmesi açısından son derece önemlidir. Bu nedenle süt dişlerinde oluşan çürükler erken dönemde değerlendirilmeli ve gerekli tedaviler zamanında yapılmalıdır.
‘Diyabet ile diş eti hastalıkları arasında çift yönlü bir ilişki var’
Küçükçekmece Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi’nde görevli uzman diş hekimi Buğrahan Bekçi’yse yalnızca diş fırçalamanın yeterli olmadığını diş, diş eti, dil yüzeyi ve ağızın da değerlendirilmesi gerektiğini söyledi:
* Ağız içerisindeki mikroorganizmaların büyük bölümü ağız florasının doğal üyeleri. Oral hijyenin yeterince sağlanmaması durumunda bu dengenin bozulur ve çeşitli hastalıkların ortaya çıkmasına zemin hazırlar. Tedavi edilmeyen sorunlar diş kayıplarına neden olabileceği gibi kardiyovasküler hastalıklar ve diyabet gibi sistemik hastalıklarla da ilişkilidir.
* Özellikle diyabet ile diş eti hastalıkları arasında çift yönlü bir ilişki var. Kontrole alınmamış diyabet, diş eti hastalıklarının daha ağır seyretmesine neden olabilir. Aktif diş eti enfeksiyonları da kan şekeri kontrolünü olumsuz etkileyebilir.
* Ağız kokusu şikayetiyle başvuran bazı hastalarda sorunun kaynağı yetersiz dil hijyeni. Dil, girintili çıkıntılı yapısı nedeniyle çok sayıda mikroorganizma tutunabildiği doğal bir yüzey.
* Koruyucu diş hekimliği uygulamaları özellikle çocukluk döneminde önem taşımaktadır. Topikal florür ve fissür örtücü uygulamaları dişlerin çürüğe karşı dirençli hale gelmesine yardımcı olmaktadır. Bu işlemler Bakanlığımıza bağlı ağız ve diş sağlığı kuruluşlarında hekimlerimizce uygun görülen çocuklara uygulanabilmektedir.