“Siz nasıl dayanıyorsunuz bu kadar habere?” En sık duyduğum sorulardan biri bu. Ardından “Ben artık bakmıyorum, yoksa mutsuz oluyorum” sözü geliyor kimi zaman. “Hayatımın bir parçası bu, seviyorum” gibi kaçamak yanıtlar veriyorum genelde. Kırmamaya çalışıyorum ama “Belki siz de dayansanız, hepimiz topluca mutlu olabiliriz” demek geliyor içimden.
Bu meseleyi tartıştığım bir meslektaşım bana bazı araştırmalar gönderdi. Habere karşı büyüyen mesafeyi ve “merhamet yorgunluğu” diye özetlenebilecek konuyu irdeleyen birçok makale okudum sayesinde.
Çiğdem Dalay Tez’in bu yıl hazırladığı bir doktora tezine baktım. Bakın, en çok neydi bizi etkileyen:
“Katılımcıların ‘üzülmekten yorulmak’ olarak tanımladığı bu tükenmişlik hissi, Susan D. Moeller’in 1998 tarihli Medya Hastalığı Açlığı, Savaşı ve Ölümü Nasıl Satar (How the Media Sell Disease, Famine, War and Death) adlı kitabında ‘merhamet yorgunluğu’ olarak tanımladığı kavram ile açıklanabilir.
Bize fakültede “Şaşırma refleksinizi hep diri tutun” derdi hocalarımız. Aksi halde, habere kör olan, haliyle de gazetecilik yapamayan ve kanıksamış birer yurttaş olurduk. Çabamız baki ama “merhamet yorgunu” yurttaşı nasıl uyandıracağız, orasını hepimiz düşünmeliyiz.