‘Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymadığı’ gerekçesiyle Kod 29’la pandemi döneminde işçi çıkarma yasağını delen işverenlerin yeni gözdesi Kod 05. İşçiler önce sözleşme süresi bitmiş gibi gösteriliyor, sonra Kod 05 ile kapının önüne konuluyor.
Pandemi döneminde Kod-29’la işten atılan işçiler tazminat ya da işsizlik maaşı alamadı. Bu maddenin işverenlerce fırsata çevrildiğinin anlaşılması üzerine SGK, Kod-29’u kaldırdı. Dokuz ayrı kod getirildi.
Ancak işveren şimdi de Kod 05’le geriye dönük sözleşmelerle yasağı delmeyi başladı.
Sözleşme süresi bitmiş gibi gösteriliyor
İndependent Türkçe’nin haberine göre iş hukuku üzerine çalışan avukat Serkan Bingöl şunları söyledi: “23 Temmuz 2020’deki düzenlemeyle yeni fesih halleri eklendi. İşverenler bu dönemde, eski işçileriyle geriye dönük belirli süreli iş sözleşmeleri yapmakta, yeni aldıkları işçiler için ise işe girerken alternatifli (belirli süreli ve belirsiz süreli) sözleşmeleri yapmakta. İşçinin işten çıkarılacağı zaman da SGK’ya işten çıkış nedeni olarak, belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi anlamına gelen 05 kodunu bildirmekteler. Belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi, yasak kapsamında olmadığından, bu şekilde kanun dolanılmış olmaktadır.”
Kısa çalışma da suistimal edildi
Bingöl, kısa çalışma ödeneğinin de işveren tarafından suistimal edindiğini anlatıp şöyle devam etti: “Bu dönemde bir kısım işverenler tarafından, işçiler için kısa çalışma ödeneği başvurusunda bulunulduğu, ancak işçilerin tam zamanlı olarak çalıştırılmaya devam edildiği görülmüştür. İşverenler, işçilere ödemeleri gereken gerçek ücretle, devlet tarafından ödenen kısa çalışma ödeneği arasındaki farkı işçilere ödemekteler. Bu şekilde hem daha az ücret, hem de daha az sigorta primi ödemekteler. Bazı işverenlerin ise, işçilere ücretlerini tam olarak ödedikleri, buna karşı işçilere devlet tarafından ödenen kısa çalışma ödeneklerini işçilerden iade aldıkları görülmekte.”
