CHP Genel Başkanı Özgür Özel “Erdoğan’a çağrımdır nadir toprak elementlerinin sadece devlet tarafından işleneceğinin, hammadde olarak satılamayacağının, Türkiye’de değerini bulması için kanun teklifini komisyona sunuyoruz. Var mısın, yok musun?” dedi.
ABD Başkanı Donald Trump, Erdoğan’ı 25 Eylül’de Beyaz Saray’da ağırlamıştı. Özel, Trump’la görüşmesinin ardından Erdoğan için “Eskişehir Beylikova‘daki bu madenleri Trump’a veriyor, karşısında meşruiyet alıyor” demişti.
Erdoğan 15 Ekim’deki kabine toplantısının ardından iddiayı şöyle reddetmişti: “Beylikova’daki nadir toprak elementleri sahasının herhangi bir ülkeye verilmesi asla söz konusu değil.”
CHP lideri bugünkü grup toplantısında şunları söyledi:
* Buradan sayın Erdoğan’a tarihi bir çağrıda bulunuyorum. Biz mevzi olarak demokratik siyaseti savunuyoruz. Partimiz yapılan bütün anketlerde, CHP bugün de Türkiye’nin birinci partisi.
* Son seçimleri kaybeden, yenemediği rakiplerini hapse atan bu iktidar meşruiyetini kaybetti. Maalesef meşruiyeti ABD’de başkan Trump’ın Oval Ofisi’nde aramaya gitti. Gitmeden dedim. Gizli olmasaydı, normal olsaydı ilan ederlerdi. Gizli kalsın diye tedbir almazlardı, haber bize sızdı diye çıldırmaz, karıştırmazlardı.
* Trump’ın oğlu geldi önce randevu falan yok. Erdoğan BM için ABD’ye gidecek, Trump’la görüşmesi yok daha. Trump’ın oğlu geldi oturdular, konuştular. Çıktım ilan ettim ‘bir işadamı’ denilerek Jr. Trump’la görüştün. Ona 300 Boeing sözü verdin, pahalı doğalgaz alma sözü verdin. Nadir toprak elementlerini pazarlık konusu ettin dedik.
* Kendi içlerinde araştırdılar Trump’ın mesajı geldi o sıra… Ne yazdı Trump: “Erdoğan iyi adam onu görücem, Boeingleri şunları bunları konuşacağız.”
* Ne söylediysek ortaya çıktığını görünce sustular, görüşmeyi inkar etmediler, pazarlığı inkar ettiler.
* Sonra görüşmenin sonuçları ortaya çıkmaya başladı. Boeingler doğrulandı, pahalı LNG doğrulandı, ABD mallarından vergileri kaldırdı, Çin mallarına ilave vergi koydu…
* Ve dedik ki: “Eskişehir’deki nadir toprak elementlerini Trump’la pazarlık konusu yaptı.” Buna önce sustu, sonra ben anlatınca nadir toprak elemenlerini, endişeler karşılık bulunca paniğe kapıldılar.
* Bizde dünyada en yüksek beşinci var bu elementten. Eğer bu elementi alıp da toprağıyla birlikte Trump’a verirsen altın yumurtlayan tavuktan bir yumurta verir, tavuk senelerce onun kümesinde yumurtlar. Bu elementleri burada tutmak, çıkacaksa kendimiz çıkarmak, onları milli imkanlarla yapmak ya da yapacak kapasiteye erişmek lazım.
* Bendeki bilgi ki önceki dört bilginin üçü kesinleşti… Trump son bir ayda başka hiçbir liderle bu konuyu görüşmedi. Bakın nedir Trump dün: “Bir yılda o kadar çok nadir toprak elementine sahip olacağız ki bunlarla ne yapacağımıza biz bile şaşıracağız. Böyle anlaşmalar yaptım.”
* İktidarda sen olduktan sonra toprak altından bu şartlarda köstebek çıksa “Saklan evladım” derim.
* Sayın Erdoğan’a sorum var. Diyorsun ki “Biz bunları kendimiz üreteceğiz” aha da sana kanun teklifi… Canlı yayında ilk imzayı atıyorum. Bütün grubumuz imzaları tamamlasın.
* Buradan Erdoğan’a çağrımdır nadir toprak elementlerinin sadece devlet tarafından işleneceğinin, hammadde olarak satılamayacağının, Türkiye’de değerini bulması için kanun teklifini komisyona sunuyoruz. Olağanüstü toplantıya çağırıyoruz.
* CHP diyor ki bunları Trump’ı satamasınlar. Var mısın bu kanunu geçirmeye yok musun?
* CHP olarak önümüzdeki pazar 17.00’de nadir toprak elementleri eylemi ve mitingiyle Eskişehir’deyiz. Hepinizi bekliyoruz.
Nadir toprak elementleri
Gazeteci Emre Zor, Diken’de nadir toprak elemenleri hakkında şöyle yazmıştı…
Dünya fosil yakıtlardan kurtulmaya çalışırken, bu kez de temiz enerji için nadir metallere ve kritik minerallere bağımlı hale geliyor.
Küresel ısınma alarm verince fosil yakıtlardan kurtulup temiz enerjiye geçiş için kollar sıvandı, 2050 Net Sıfır Karbon Emisyonu hedefi belirlendi.
Gelgelelim elektrikli araç ve güneş panelleri gibi ‘çevreci’ teknolojiler, nadir toprak elementleri ve kritik minerallere bağımlı. Yani temiz enerjiye geçiş, doğayı kalıcı biçimde tahrip eden metalik madenciliği büyütüyor.
Nadir element-kritik mineral farkı ne?
Temiz enerjiye geçişte, nadir metaller ve kritik mineraller tartışılacak.
Praseodymium, cerium, lanthanum, neodymium gibi adları olan nadir toprak elementleri, aslında yer kabuğunda bolca bulunan, çoğu ağır 17 metalden oluşuyor.
Toplu olarak (konsantre halde) ‘nadir’ bulundukları için böyle adlandırılıyorlar.
Lityum, kobalt, nikel, grafit gibi kritik mineraller de aslında mineral değil, metal. Özellikle batarya, elektrikli araç ve yenilenebilir enerji sistemlerinde iş görüyorlar.
Küresel güç savaşının ‘en güçlü silahına’ dönüşen nadir elementlerin kontrolü şimdilik Çin’in elinde. Öyle ki dünyadaki nadir toprak madenlerinin yüzde 40’ı kontrolünde, toplam üretimin yüzde 70’inden sorumlu ve bu elementleri saflaştırmayı, işlemeyi en iyi bilen ülke. Bu da siyasi gücünü artırıyor.
Zeyrek: Beylikova ABD ve AB’nin iştahını kabartıyor
Gazeteci Deniz Zeyrek 25 Eylül’de Nefes gazetesindeki köşesinde Eskişehir’in Beylikova ilçesiyle ilgili şunları yazmıştı:
* Beylikova sahası bilimsel literatürde ‘kompleks cevher’ olarak adlandırılmış. MTA’nın ve bazı üniversitelerin yaptığı analizlere göre Beylikova, barit (BaSO4), florit (CaF2) ve nadir toprak elementlerini taşıyıcı faz olan bastnazit ile toryum birlikteliği açısından çok zengin bir bölge. O nedenle de stratejik öneme sahip bir bölge.
* Bulduğum bazı resmi açıklamalarda Beylikova sahasında 694 milyon ton büyüklüğünde kompleks cevher bulunduğu ifade edilmiş. Bu miktar, Çin’in Baiyun Obo sahasından sonra dünya ikincisi olarak anılıyor. Beylikova da büyük rezerviyle ABD’nin ve AB’nin iştahını kabartıyor.
