Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) açıkladığı verilere göre küresel gıda fiyatları endeksi üst üste 12 aydır geriliyor. Türkiye’deyse gıda fiyatları ‘Erdoğan sayesinde’* 32 aydır aralıksız yükseliyor.
Salgının neden olduğu ekonomik şokun ardından ülkeler toparlanmalarını sürdürürken, yüksek enflasyon, dünya ekonomilerin en önemli konu başlıklarından biri haline gelmişti. ABD’den Avrupa’ya oradan da Körfez ülkelerinin enflasyona sıkılaşmayla karşılık verdi. Bu kapsamda ülkelerin merkez bankaları faiz artışına gitti. Farklı sonuçları olsa da sıkılaşmaya giden ülkeler enflasyon canavarının belini kırmış görünüyor. Örneğin ABD’de enflasyondaki yukarıya gidiş tersine çevrildi.
Türkiye tersine gitti
Tüm bu ülkelerin aksine Türkiye, sıkılaşma bir yana ‘ekonomist’ olduğunu söyleyen Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın ısrarıyla faiz indirime gitti. Erdoğan bu politikasını İslami temellere dayandırarak ‘nas’ kavramıyla somutluyor. Ancak İslami kurallarla yönetilen Körfez ülkelerinin bile bu dönemde faiz artışlarına gittiği görülmüştü.
Erdoğan ‘nas’la Merkez Bankası’nın faizleri indirmesinde ısrarcı olurken geçtiğimiz hafta mevduat faizleri 2002 seviyesine dönerek rekor kırdı. Yani iktidarın faiz karşıtı söylemlerine rağmen, her bir yandan faiz fışkırıyor.
Cumhurbaşkanı, faiz indirimleriyle ilgili ”Faiz sebeptir, enflasyon neticedir” sözünü de tekrarlamayı seviyor. Ancak faiz indirimlerinin başladığı Eylül 2021’de enflasyon oranı 19,58’di. Ekim 2022’deyse enflasyon yüzde 85’i aştı. O tarihten baz etkisiyle yıllık gösterge düştü ancak aylık artış devam ediyor.
Üstelik Erdoğan’ın politikası, dünya genelinde enflasyonun gidişatıyla ayrışarak da tartışmaya açık hale geliyor.
32 aydır yükseliyor
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) endeksinde tahıllar, yağlı tohumlar, süt ürünleri, et ve şeker fiyatlarındaki aylık değişimler izleniyor. Buna göre küresel gıda fiyatları endeksi üst üste 12 aydır geriliyor. FAO endeksi martta aylık bazda yüzde 2,15 gerilerken, yıllık bazda yüzde 20,5 düştü.
Türkiye’deyse gıda fiyatları ‘Erdoğan sayesinde’ son 32 aydır yükselişte.
Son olarak martta gıda fiyatları bir önceki seneye göre yüzde 67 arttı. Aylık artış serisinin yüzde 3,84’le devam etti. Yüzde 67 seviyesinde de güçlü baz etkisi etkili oldu.
*’Erdoğan sayesinde’
Görsel iletişimci Mahir Akkoyun’un tasarladığı ‘Erdoğan sayesinde’ çıkartmaları son günlerde akıma dönüştü. Çıkartmalar reyonlardaki ürünlerin üstüne yapıştırılıyor. Hakkında soruşturma başlatılan Akkoyun’sa ‘Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a hakaret’ ve ‘seçim düzenini bozmak’la suçlanıyor.
