İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Sebte’ye (Ceuta) Fas’tan yaklaşık 70 bin göçmenin girişinin ardından çıkan krizde sol görüşlü hükümeti sorumlu tutan muhalefetteki sağ ve aşırı sağcı partiler ülke genelinde gösteriler düzenledi.
Sebte’nin İspanya’nın egemenliği altında olmasına atfen her yıl 2 Eylül’de kutlanan ‘Sebte Günü’, bu yıl ülke genelinde hükümeti protesto gösterilerine dönüştü.
Başta başkent Madrid olmak üzere ülke genelindeki tüm büyük kentlerde yapılan gösterilere ana muhalefetteki sağ görüşlü Halk Partisi (PP) ve aşırı sağcı Vox da destek verdi.
Göç krizinin yaklaşık bir ay sonrasına denk gelen gösterilerde binlerce kişi, Sebte için çözüm talep etti ve azınlık sol koalisyon hükümetinin krizi yönetme biçimine tepki gösterdi.
Ellerinde İspanyol bayrakları taşıyan göstericiler, meydanlarda ‘hükümet istifa’ sloganları attı.
Muhalefetten Sanchez’e erken seçim baskısı
PP lideri Alberto Nunez Feijoo, Başbakan Pedro Sanchez’i ülkenin güvenliğini sağlayamamakla ve toprak bütünlüğünü savunmakta başarısız olmakla suçladı.
Ana muhalefet lideri, Sebte’ye göç akınının ‘Fas kaynaklı yürütüldüğünü’ savundu ve içişleri bakanının istifasını, Sanchez’in ülkeyi hemen erken seçime götürmesini talep etti.
Aşırı sağcı Vox partisinin lideri Santiago Abascal da eylemde Başbakan Sanchez hakkında “Tehlikeli bir psikopat” dedi ve Fas rejiminin ‘bir uşak gibi hizmetinde’ olmakla suçladı.
İspanya hükümetini zora sokan bir polis raporu ortaya çıktı
Öte yandan sağ görüşlü ‘El Español gazetesinin, olayların öncesinde yayınladığı bir haber ülkenin bugün ana gündemini oluşturdu.
Gazete, Ulusal Göç ve Sınır Merkezi (CENIF) aracılığıyla Emniyet Müdürlüğü’nün hazırladığı bir raporu yayınladı.
Raporda, 30 Temmuz’da onbinlerce düzensiz göçmenin Sebte’ye toplu girebileceği uyarısı yapılıyor ve olası göç akınının Fas güvenlik güçlerince organize edilebileceği ima ediliyor.
Başbakan Sanchez ve koalisyon hükümetinin büyük ortağı Sosyalist İşçi Partisi’nden (PSOE) bakanlarsa olayların ardından yaptıkları tüm açıklamalarda göçmen akını öncesinde istihbarat birimlerinden herhangi bir uyarı almadıklarını savunmuşlardı.
Hükümet yetkilileri ayrıca, olayların arkasında Fas yönetiminin bulunduğuna dair herhangi bir işaret olmadığını söylemişti.
Ancak CENIF’in raporunun ortaya çıkması ve sosyal medyadaki bazı görüntülerde Fas güvenlik güçlerinin göçmenleri organize ettiği veya sınır bölgesine yönlendirdiğinin görülmesi hükümeti zora soktu. Muhalefet, bu gelişmelerin ardından hükümeti istifaya çağırdı.
Artan istifa baskısı üzerine Emniyet Genel Müdürü Francisco Pardo açıklama yaptı. Pardo, 30 ve 31 Temmuz’da Sebte’deki olayların planlanması veya gerçekleştirilmesinde Fas güvenlik güçlerinin rolü bulunduğunu ortaya koyan herhangi bir polis raporunun bulunmadığını söyledi. Ancak Pardo’nun açıklaması, muhalefetin hükümete yönelik tepkilerini azaltmaya yetmedi.
Başbakan Sanchez’in yarın parlamentoda gündemi Sebte olacak.
Ne olmuştu?
30 Temmuz Perşembe’den itibaren Fas’taki Fenidek kasabası kıyılarından Sebte’ye 70 binden fazla kişi yüzerek ve yürüyerek geçmişti.
Avrupa’ya ulaşmaya çalışan göçmenler için uzun zamandır bir odak noktası olan Sebte’ye bu olağanüstü göçe karşı İspanya hükümeti bölgeye silahlı kuvvetleri göndermişti.
Kentten medyaya yansıyan görüntülerin ardından birçok Avrupa ülkesi İspanya’nın Schengen Bölgesi’nden geçici olarak çıkarılması gerektiğini savunmuş, hatta İtalya’nın aşırı sağcı hükümeti İspanya’yla Schengen Bölgesi anlaşmasını bir aylığına askıya almıştı.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ise bazı Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin verdiği tepkiyi ‘bencilce, kutuplaştırıcı ve yasadışı’ diye niteleyerek kınamıştı. İspanya daha sonra denize 500 metrelik yüzer bariyer kurmuştu.
İspanya hükümeti 4 Ağustos’ta 72 bin düzensiz göçmenden 70 bine yakınının Fas’a döndüğünü açıklamıştı.
Göçmenlerden 88’inin hayatını kaybettiği duyurulmuştu.
