Fransa'da 100 binden fazla insan sokakta: Servetten payımızı istiyoruz

Fransa genelinde 100 binden fazla insan, artan enerji faturalarına, yükselen enflasyona karşı çıkmak ve maaş artışı talep etmek için sokaklara döküldü. Protestolar etkisini artırıyor.

Pankartta (Maliye Bakanı) ‘Bruno Le Maire, bize maaşını ver’ yazıyor, Paris, Fransa, 18 Ekim 2022. Fotoğraf: Benoit Tessier (Reuters)

Dün Fransa genelinde düzinelerce şehirde ulaşım işçileri, lise öğretmenleri ve kamu hastanesi çalışanları greve gitti, geniş çaplı protesto eylemleri düzenlendi.

The Wall Street Journal’ın haberine göre, grev yapan öğretmenler, demiryolu ve sağlık çalışanları, ülke çapında düzinelerce şehirde protestolar düzenledi. Birkaç haftadır grevde olan rafineri işçilerinin önderliğindeki protestolara katılarak, ülke çapında yakıt kaynaklarını dondurup ülkenin rafinaj sistemini kesintiye uğrattılar. Ülkedeki benzin istasyonlarının yaklaşık yüzde 28’inde benzin ve dizel yakıt tükendi. Sarf malzemelerinin bulunduğu istasyonlarda uzun kuyruklar oluştu ve fiyatlar keskin bir şekilde yükseldi.

Yürüyüşler çoğunlukla barışçıl geçti ancak Paris’teki bazı siyah giyimli protestocular mağaza camlarını kırdı ve polisle çatıştı.

İçişleri bakanlığı dün erken saatlerde Paris’te 11 kişinin tutuklandığını ve ülke çapında 107 bin ve başkentte 13 bin kişinin sol partilerin ve sendikaların protesto çağrısını takip ettiğini sözlerine ekledi. Sol görüşlü CGT (Genel Emek Konfederasyonu) sendikası, Paris’teki yürüyüşe 70 bin kişinin katıldığını söyledi.

İnsanlar neden protesto ediyor?

Protestocu ve grevciler, Fransa’da yüzde 6,2’lik enflasyonla karşı karşıya kalırken, artan yaşam maliyetine uygun maaş artışları talep ediyor

Fotoğraf: Benoit Tessier (Reuters)

Dünkü protestolar, sol görüşlü CGT sendikasının, petrol devi TotalEnergies’in Cuma günü diğer iki sendikayla yaptığı ücret artışına ilişkin bir anlaşmayı reddetmesinin ve protestoların dördüncü haftaya devam etme çağrısında bulunmasının ardından geldi.

Fransız işçilerinin çoğunluğunu temsil eden CFDT ve CFE-CGC sendikaları, yüzde 7’lik bir ücret artışı ve mali ikramiyeyi kabul etti. Ancak CGT, yüzde 10’luk bir maaş artışı talep ediyor.

Fransız CGT işçi sendikası lideri Philippe Martinez, Paris’teki gösteriye katıldı, 18 Ekim 2022. Fotoğraf: Benoit Tessier (Reuters)

Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı bir enerji krizini şiddetlendirirken, grevdeki işçiler yüksek petrol ve gaz fiyatlarının ortasında enerji şirketlerinin beklenmedik karlarından daha fazla pay istiyor. CGT demiryolu birliği sözcüsü Axel Persson Al Jazeera’ya verdiği demeçte, “Biz sadece servetten adil payımızı talep ediyoruz” dedi.

Nasıl bu hale geldi?

Avrupa’nın enerji arzını tehdit eden Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, kıtanın ekonomik ve siyasi istikrarının temel yakıtını hedef aldı. Düşük maliyetli gaz eksikliği, onlarca yıldır Rus kaynaklarına dayanan endüstrileri tıkıyor ve fiyat artışlarıyla Avrupa genelinde alüminyum tesislerinin, çelik fabrikalarının ve diğer enerjiye bağımlı fabrikaların kapanmasına yol açıyor.

Hükümetin ayaklanmalara tepkisi ne?

Başkan Emmanuel Macron hükümeti, bazı grevcileri yakıt depolarını yeniden açmaya zorlamak için el koyma yetkilerini kullandı. Bu, sendikaları sinirlendiren fakat mahkemelerce onaylanan bir karar.

Fransız polisi, 18 Ekim 2022, Lycee Montaigne lisesi girişini bloke ederek nöbet tutuyor. Fotoğraf: Gonzalo Fuentes (Reuters)

Pazartesi günü bakanlarla yaptığı görüşmenin ardından Macron, “Elimizden gelenin en iyisini yapmaya devam edeceğiz” dedi ve “krizin mümkün olduğunca çabuk çözülmesini” istediğini sözlerine ekledi.

Fransa’da akaryakıt grevine devam kararı

Fransa’da hükümet, akaryakıt grevinde ‘zorla çalıştırma’ prosedürünü başlattı

Fransa’dan Ukraynalı sığınmacıları evinde ağırlayan ailelere 150 avro yardım

Fransa, ülkeyi enerji maliyeti artışlarından korumak için 45 milyar avro harcayacak