Sterlin, Britanya’da yeni hükümetin çok tartışılan vergi politikasındaki geri adımından sonra toparlandı.
Eski başbakan Boris Johnson’ın istifasından sonra koltuğa oturan Liz Truss’ın kurduğu hükümetin yeni yol haritasına göre vergilerde tarihi bir indirime gidilecek, borçlanmada 1972’den beri en büyük artış görülecekti. Hükümetin planına göre yalnızca önümüzdeki altı ay boyunca alınacak borçların toplam tutarı 72 milyar sterlini geçecekti.
Vergi indirimlerinde, yılda 150 bin sterlin üzeri kazananlardan alınan yüzde 45’lik gelir vergisinin kaldırılması da bulunuyordu. Bu durum, ülkenin dış borçlanmasının artacağı beklentileriyle sterlinin güç kaybetmesine neden olup piyasalarda çalkantıya yol açmıştı. Rusya-Ukrayna savaşının enerji fiyatlarına etkisi ve resesyon endişeleri de sterlin üzerindeki baskıyı artırmıştı.
Sterlinin değeri, bu baskı ortamında yüzde 4,85 düşüşle 1,0327 dolara kadar gerileyerek tarihin en düşük seviyesini görmüştü.
Hükümet, yeni politikasından geri adım attıktan sonra dolar/sterlin, politika açıklanmadan önceki seviyesine yükselerek 1,1357 oldu.
S&P, Britanya’nın kredi notunu düşürmüştü
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard and Poors (S&P) yeni politikalardan ötürü borçlanmanın daha da artacağını öngördüğünden Britanya’nın kredi notunu AA durağandan AA negatife düşürmüştü. S&P, Britanya’nın önümüzdeki çeyreklerde de teknik bir resesyona gireceğini ve gayri safi yurt içi hasılasının 2023’te yüzde 0,5 küçüleceğini tahmin ediyordu.
Merkez devreye girmişti
Britanya Merkez Bankası’nın 28 Eylül’deki açıklamasında şöyle denmişti: “Finansal istikrar hedefi doğrultusunda, Britanya Merkez Bankası, piyasa işleyişini yeniden sağlamaya ve hane halkı ve işletmelerin kredi koşullarına olası bir yayılmaya ilişkin her türlü riski azaltmaya hazırdır.”
Bankanın bu amaçlara ulaşabilmesi için 28 Eylül’den itibaren uzun vadeli Britanya devlet tahvilleri alacağı yazılan açıklamada şunlar söylenmişti: “Bu alımların amacı düzenli piyasa koşullarının yeniden sağlanması olacak. Satın almalar, bu sonuca ulaşabilmek için ne büyüklükte yapılması gerekiyorsa yapılacaktır. Mali Politika Komitesi tahvil piyasadaki işlev bozukluğundan kaynaklı Birleşik Krallık finansal istikrarına yönelik riskleri kaydetti. Kurul aksiyon alınmasını tavsiye etti ve bankanın finansal istikrar gerekçesiyle tahvil piyasasındaki geçici ve hedefli satın alma planlarını acil bir hızla memnuniyetle karşıladı.”
Merkez Bankası ayrıca, son 27 yılın en sert artırımlarına giderek faizi iki ay üst üste 50’şer baz puan artırarak 2,25’e yükseltmişti.
Analistler merkez bankasının, ilerleyen dönemde enflasyonu kontrol altına alabilmek için faiz artışlarına devam edeceğini öngörüyor.
Ülkede enflasyon, halihazırda yüzde 9,9’la son 40 yılın en yüksek seviyelerinde seyrediyor.
‘Truss, finansal güvenilirliğini kaybetti’
Reuters’a konuşan ekonomistler ve yatırımcılar, üç haftadan kısa bir süredir iktidarda olan Liz Truss hükümetinin, Britanya Merkez Bankası’nın yükselen enflasyonu kontrol altına almak için faiz oranlarını artırmasından sadece bir gün sonra böyle bir planı açıklayarak finansal güvenilirliğini kaybettiğini söylemişti.
