Bankaların hisse geri alımları 31 Aralık 2026’ya kadar çekirdek sermayeden düşürülmeyecek.
Yatırım fonlarındaki temerrüt (borcu ödeyememe durumu) gelişmeleri likidite konusunda (bir varlığın büyük bir kayıp yaşamadan nakit paraya dönüştürülebilmede) riskler yaratırken bir tedbir de Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’ndan (BDDK) geldi.
BDDK’nın kararına göre halka açık bankaların 16 Eylül’den sonra geri alım yoluyla edindiği kendi hisse senetleri, 31 Aralık’a kadar çekirdek sermayeden indirim kalemi olarak uygulanmayacak.
Bu hisse senetleri kredi riskine esas tutar ve piyasa riskine esas tutar hesaplamasına da dahil edilmeyecek.
Finansal Piyasaları Uzmanı İris Cibre, kararla ilgili X’ten şöyle yazdı: “Yani bankalara deniyor ki hisselerin sert düştü, dönüp buy-back yaparsan sermayeni aşındırmayacak ve kredi koşullarını da etkilemeyecek.”
Borsada ne oluyor?
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, dünü (16 Eylül) yüzde 5,54 değer kaybıyla 13.122,58 puandan tamamlamıştı. Endeks, bugüne de (17 Eylül) yüzde 1,32 düşüşle 12.948,83 puandan başlamıştı. Fakat ekonomi yönetimince alınan bir dizi tedbir sonrası yükselişe geçti ve 16:10 itibarıyla yüzde 2,18 yükselişle 13.408,02 puan.
Pusula Portföy’ün eylül boyunca karşılaştığı yoğun satış baskısı düşüşte etkili oldu. Şirket, 15 Eylül’de yatırımcılarına paralarını ödeyemeyerek temerrüde düştü. Bunun üzerine nakit ihtiyacı olan yatırımcıların, borsadaki diğer hisselerini satarak bu ihtiyacını karşılaması diğer hisselerin de değer kaybetmesine yol açtı.
BBC’nin aktardığına göre Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız, 15 Eylül’de tutuklandı. Pusula Holding Yönetim Kurulu Başkanı Serdar Turhan hakkında da yurtdışı çıkış yasağı verildi.
14 Eylül’de Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş., Pusula Finans Holding A.Ş. ve ortaklıklarını devraldığını duyurdu. Satın alma, Katılımevim ve Birevim dahil dokuz şirketi kapsıyordu. Son kararı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ve Sermaye Piyasası Kurumu verecek.
Tera, 16 Eylül’deyse iki fonun ödemesinde temerrüt oluştuğunu duyurdu.
GCM Yatırım’dan Evren Kırıkoğlu, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) yatırım fonlarına dair düzenlemesinin ardından hisse senetlerinde, özellikle de BIST 30 endeksinde olmayan ama değeri çok yükselmiş hisse senetlerinde çıkış yaşandığını söyledi.
Bunun Borsa İstanbul’daki düşüşe dair Türkiye kaynaklı ilk neden olduğunu belirten Kırıkoğlu, ikinci nedeniyse şöyle anlattı: “Hisse senetlerindeki düşüşle birlikte yatırımcılar paralarını çekmek istedikçe fonlar, özellikle kaldıraçlı işlem yapan fonlar bu likidite ihtiyaçları için BIST 30 hisselerini de satmaya başladılar, orada öyle bir likidite ihtiyacı hasıl oldu. Genel algı kötü, sorun olmayan fonlarda da sırf diğer fonlardaki durumu gören yatırımcı parasını çektikçe onlarda da satışa yol açıyor.”
Düşüşte küresel nedenler de etkili.
Son bir haftada Ortadoğu’daki gerilimin artması, Yemen’de Husilerin küresel ticaret için kritik öneme sahip Kızıldeniz’in girişinde yer alan bir adayı ele geçirdiklerini açıklaması gibi nedenler petrol fiyatlarını yükseltirken bu durum Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler için olumsuz bir gelişme görülüyor.
Yapay zekanın risklerine dair tartışmalar da çok sayıda ülkenin borsasında bu hafta düşüşlere yol açtı.
Gelişmeler üzerine Finansal İstikrar Komitesi, 17 Eylül’de (bugün) Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında toplandı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, toplantı sonrası Borsa İstanbul ve sermaye piyasalarının işleyişine ilişkin temel veya yapısal bir risk bulunmadığını bildirdi. Hareketliliğin bazı fonlarla sınırlı olduğunu belirten bakanlık, likidite ve kredi sorununa karşı gerekli tüm tedbirlerin ‘süratle’ uygulamaya konulacağını duyurdu.
Merkez Bankası da lira likidite yönetimiyle ilgili yeni adımlar açıkladı. Haftalık repo ihaleleriyle sağlanacak fonlama artırılırken bankaların borçlanma limitleri güncellenecek ve teminat iskonto oranları azaltılacak.
