'Yeni bir çağ başladı': 2026 en sıcak dört yıldan biri

Dünya Meteoroloji Örgütü’ne (WMO) göre 2026 en sıcak dört yıldan biri olarak kayda geçecek.

Fotoğraf: AA

WMO, bugün Türkiye’de başlayacak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) öncesi ‘2026 Küresel İklim Durumu’ raporunu güncelledi.

Kuruma göre olağanüstü küresel sıcaklık, buzul erimesi ve deniz seviyesinin yükselmesi bu yıl da sürüyor.

Rapordaki bazı tespitler şöyle:

– Son 12 yıl kayıtlara geçen en sıcak yıllar. 2026’ysa en sıcak dört yıldan biri olacak.

– 2026’nın ocak-eylül döneminde küresel ortalama yüzey sıcaklığı, sanayi öncesi ortalamanın yaklaşık 1,47 derece üzerindeydi. Ağustostan bu yana şiddetlenen ve aralığa kadar kayıtlara geçen en güçlü El Nino olması bekleniyor. Söz konusu rakamın yıl sonuna kadar daha da artması öngörülüyor.

Dünyada enerji dengesizliği arttı

– Sera gazlarının benzeri görülmemiş miktarda ısıyı hapsetmesi ve güneşten gelen enerji ile dışarı yansıyan enerji arasındaki dengesizlik, izleme çalışmalarının başladığı günden bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Okyanuslar bu fazla ısının yüzde 90’ını emiyor. 2026’ysa okyanus sıcaklığının üst üste 10’uncu kez rekor kırdığı bir yıl olma yolunda ilerliyor.

– Deniz seviyesi kayıtlara geçen en yüksek düzeye ulaştı, yüzey sıcaklıkları da 2026 boyunca aylık bazda rekorlar kırdı.

– Buzullardaki uzun vadeli çekilme sürüyor. 2025’te yıllık buz kütlesi kaybı, yılın her saniyesinde beş olimpik yüzme havuzunu dolduracak miktara eş değer.

– Aşırı hava olayları, hayatı ve geçim kaynaklarını etkiledi, gıda güvenliğini zayıflattı, yoksulluğu derinleştirdi ve birçok bölgede yerinden edilmeye yol açtı.

Avrupa’da sıcak hava dalgası 30 binden fazla ölüme neden oldu

– Avrupa’daki sıcak hava dalgaları, kuraklık ve orman yangınları, ön tahminlere göre 30 binden fazla ölüme neden oldu. Avrupa’da en az sekiz ülkede ulusal sıcaklık rekorları kırıldı. Bu, tarım, enerji, ulaşım üzerinde büyük etkiler oluşturdu.

– Çok tehlikeli iklim olaylarına karşı erken uyarı sistemlerine sahip olduğunu bildiren ülkelerin sayısı 2015’te 56’ken 2025’te 136’ya yükseldi.

– Eylül 2026’ya kadarki verileri kapsayan bu rapor El Nino hava olayının en güncel etkilerini henüz yansıtmıyor.

‘İklim aşırılıklarının yaşandığı yeni bir çağ başladı’

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres rapordan hareketle iklim aşırılıklarının yaşandığı yeni bir çağın başladığını söyledi: “Çok güçlü bir El Nino, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle halihazırda aşırı ısınmış olan gezegenimizle çarpışıyor. İklim rekorları birbiri ardına kırılıyor, insani maliyetler giderek artıyor. Üstelik bu durumdan en az sorumlu olanlar, bedelini ilk ve en ağır şekilde ödüyorlar. Liderler, emisyonları daha hızlı azaltarak, fosil yakıtlardan adil geçişi hızlandırarak ve savunmasız ülkelerin ihtiyaç duyduğu finansman ve korumayı sağlayarak konuyu ciddiye almalı.“

‘İklim durumu beklenenin çok ötesinde’

WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo’ysa El Nino ve 2026’daki küresel iklim durumunu “Beklenen sınırların çok ötesinde” diye değerlendirdi:

“El Nino, gezegene yeni bir ısı eklemiyor, halihazırda ölçülmüş en yüksek sıcaklık seviyesine ulaşmış olan okyanuslardaki ısıyı açığa çıkarıyor. Açığa çıkmayı bekleyen çok daha fazla ısı var. Sıcak hava dalgaları, tropikal kasırgalar ve şiddetli yağış tarihsel verilerin öngördüğünden çok daha hızlı şekilde yoğunlaştı.”

COP31’in ana gündemi: 9 Soruda elektrifikasyon

Uyarı: Küresel ısınma 1,5 dereceyi aşarsa kriyosfer kalıcı hasar görecek