İzmirli enstrüman yapımcısı ve elektrik mühendisi Yavuz Gül, bağlama, tambur ve mucidi olduğu divane sazı için ürettiği ve ‘faydalı model’ belgesi aldığı ‘metal profil sap’ buluşunun taklit edilmesi üzerine başlattığı hukuk mücadelesini kazandı.
AA’nın haberine göre İzmir’de 2006’da atölye kuran Gül, elektrik mühendisliğinin yanı sıra müzisyen Şenol Sesiz ile mucidi olduğu divane sazı başta olmak üzere bağlama, lavta gibi enstrümanları üretmeye başladı.
Bağlama çalanların ‘sap atma’ olarak nitelendirdiği, nem ve diğer faktörlerin etkisiyle sapta oluşan bozulmaya karşı çözüm arayışına giren Gül, metal profil malzemeden hazırlanan sapın tekneye sabitlenmesi ve üzerinin ahşapla kaplanması şeklinde tanımlanabilecek bir çözüm geliştirdi. Sapta alüminyum malzeme kullanan Gül, 2008’de Türk Patent Kurumundan ‘faydalı model’ belgesi aldı.
İzmir’de başka bir bağlama yapımcısı tarafından buluşunun taklit edildiğini ve internet ortamında reklamının yapıldığını belirleyen Gül, 2014’te yargıya başvurdu.
Davalı taraf, davacının aldığı faydalı model belgesinin yenilik ve ayırt edicilik unsurları taşımadığını, sapta metal kullanımının gitarda da olduğunu öne sürdü.
Yerel mahkeme ve istinafta Gül’ün aleyhine sonuçlanan dava, Yargıtay 11’inci Hukuk Dairesi’ne taşındı. Duruşma talebi kabul edilen ve duruşmaya buluşunun yanı sıra gitar saplarını da götüren Gül, bulduğu sap sisteminin yeni ve faydalı model olduğunu savundu. Bilirkişi raporunda yer alan, ‘telli çalgılarda metal kullanımının yeni olmadığı ancak Gül’ün uyguladığı kaplanmış metal sap uygulamasına daha önce hiç rastlanmadığı’ yönündeki ifadeye kararında dikkati çeken Yargıtay, Gül’ü haklı buldu.
Yargıtay dairesi, Gül’ün buluşunu tescil ederek, davalının 1000 lira maddi, 6 bin lira manevi tazminat ödemesini karara bağladı.
Buluşunun yargı tarafından da tescil edilmesinden büyük memnuniyet duyduğunu dile getiren Gül, yargı sürecinde üniversiteler ve uzmanların verdiği bilirkişi raporlarına itirazı olduğunu anlattı: “Bu raporlarda sanki böyle bir problem yokmuş, herkes bunu kullanıyormuş gibi ifadeler de vardı. Ancak bütün tezlerini çürüttüm. Çalgı yapımı tamamen fiziksel bir olay. Yüksek matematik ve kinetik bilginiz varsa bunu tasavvur edebilirsiniz.”
