Parlamenter sistemin sonunu getiren referandum sonuçları dünya medyasının da ilgisini çekerken, Fransa’nın saygın gazetelerinden Le Monde, Türkiye’nin ‘tek bir adama kaldığını’, o adamın da ‘ülkenin başındaki felaketlerin sorumlusu’ olduğunu belirtti.
Le Monde, referandumun ardından yayınlanan başyazısında Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın kendisinin de kurulmasında ciddi katkısının olduğu yorumunu yaptığı demokrasiyi bizzat tahrip etmeyi başardığını kaydetti.
‘Evet’ oyuyla Erdoğan’ın neredeyse tüm yetkileri kuşandığını yazan gazete şu yorumu yaptı: “Türk politik rejimi tabiatını değiştirdi. Parlamenter demokrasiden AKP’nin İslamcı muhafazakar parti lideri için ısmarlanmış aşırı güçlü bir başkanlık sistemine geçti.”
‘Ta ki Erdoğan otoriterleşene kadar’
Türkiye’nin 20’inci yüzyılın bitiminde laik sol olarak tanımladığı CHP ve AKP’yle birlikte demokrasinin gelişim gösterdiği, NATO üyesi, AB üyeliğine aday ve bölgesinde dengelerin kurulması için anahtar rolde bir ülke gibi göründüğünü belirten Le Monde, “İslam ve demokrasinin bir arada varolduğu, ekonomik başarı (Türkiye dünyanın 15’inci büyük ekonomisi) ve nüfus dinamizmiyle (80 milyon) gelişmekte olan güçler grubuna girmeyi sağlayan bir ‘Türkiye modeli’nden bahsediliyordu. Bu yaklaşık 10 yıl boyunca sürdü, ta ki 2003’te başa geçen Erdoğan otoriter yönelimlere teslim olana kadar” dedi.
‘İki Türkiye’
Rejim değişikliğinin Erdoğan’a yürütme ve yasamada mutlak kontrol yetkisi vereceğini kaydeden Le Monde, Türkiye’nin ‘tek bir adamın kaprisine kaldığını’ belirtip artık iki Türkiye bulunduğu yorumunu yaptı.
Başyazıda Türkiye’nin zaman zaman Avrupa Birliği’nin anlamakta zorlandığı çok sayıda travmadan da geçtiği belirtilerek, Suriyeli mülteci sorunu, Türkiye’nin doğusundaki çatışmalar ve darbe girişimini bunlara örnek olarak sayıldı.
‘Ülkesinin başındaki felaketlerin sorumlusu’
Erdoğan’ın Suriye’de radikal İslamla hareket ederek bir maceracılığa giriştiğini de kaydeden Le Monde, başyazıyı şöyle noktaladı: “Ülkesinin başındaki felaketlerin sorumlusu büyük ölçüde Erdoğan. En ufak bir eleştiriye gelemeyen, Avrupalı meslektaşlarına sövmeye hazır ve ‘küresel bir komplo’dan söz eden bu adam ısmarlama bir güçle donatıldı. Bu ne Türkiye için ne de Avrupa için iyi bir şey.”
