Türkiye 2018’i Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) önünde hakkında en fazla dava başvurusu olan dördüncü ülke olarak tamamladı. Başvurularda ‘adil yargılanma hakkı’ ve ‘ifade özgürlüğü’nün ihlali başı çekiyor.
DW Türkçe’den Kayhan Karaca’nın haberine göre AİHM 2018 bilançosu bugün açıklandı.
Verilere göre 2018 sonunda mahkeme gündeminde Avrupa Konseyi üyesi 47 devlete karşı toplam 56 bin 350 dava başvurusu bulunuyor. AİHM gündemindeki toplam dava başvurusu sayısı 2017 sonunda 56 bin 250 olarak açıklanmıştı.
Bekleyen toplam 7 bin 100 dava başvurusu
Türkiye hakkında 2018 sonunda AİHM gündeminde işlem gören veya görmeyi bekleyen toplam 7 bin 100 dava başvurusu bulunuyor.
Türkiye bu rakamla Rusya (11 bin 750), Romanya (8 bin 500) ve Ukrayna’nın (7 bin 250) ardından dördüncü sırada yer aldı.
Türkiye tek başına AİHM iş yükünün yüzde 12.6’sını oluşturdu.
Öncelikli davalar
Türkiye, AİHM’nin ‘öncelikli dava’ politikasında da önemli bir yere sahip. En ağır ve acil insan hakkı ihlali idddialarıyla ilgili başvuruları kapsayan öncelikli dava kategorisinde 2018 sonunda 20 bin 613 dosyanın işlemde olduğu açıklandı.
Bu sayıda 2018 başına oranla yüzde 15 artış gözlemlendiği, bu artışın büyük ölçüde Rusya’dan gelen ‘tutukluluk koşulları’ başvuruları ile Türkiye’den gelen ‘yasal olmayan tutukluluk sürelerine’ ilişkin başvurulardan kaynaklandığı bildirildi.
140 davada ihlal
Türkiye hakkında geçen yıl açıklanan 146 dava kararının 140’ında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) en az bir maddesinin ihlal edildiğine hükmedildi. Diğer dört davada ihlal bulunmazken, iki dava dostane çözümle sonuçlandı.
AİHM tarafından geçen yıl tüm Avrupa’dan gelen toplam 77 davada ifade özgürlüğü ihlaline hükmedildi. Bu kararların 40’ını Türkiye’den gelen davalar oluşturdu. Türkiye adil yargılanma hakkıyla ilgili ihlal kararlarında ise Rusya’nın (46 ihlal) ardından ikinci sırada (41 ihlal) yer aldı.
Tek taraflı beyan
Türk hükümeti geçen yıl geçmişe oranla çok daha fazla davayı ‘tek taraflı beyan’, yani AİHM’nin bir davada ihlal kararı vermesini beklemeksizin o davada devletin hatasını kabul edip davacıya tazminat ödeyerek kapattı.
AİHM istatistiklerine göre 2018’de Türkiye’ye karşı 146 dava başvurusu bu şekilde sonuçlandı. Bu rakam 2016’da 65, 2017’de 52 olarak kaydedilmişti.
