ABD Başkanı Donald Trump, İran’la yapılması beklenen anlaşma için “Bu her an olabilir, belki de olmaz, ama her an olabilir” dedi.
Washington’da konuşan Trump, ABD ile İran arasındaki karşılıklı saldırılara rağmen ateşkes ve müzakerelerin sürdüğünü belirtti.
ABD başkanı anlaşmanın yakın olup olmadığı sorusuna şu yanıtı verdi: “Bu her an olabilir. Belki de olmaz, ama her an olabilir. Onların bu anlaşmayı benden daha çok istediğine inanıyorum.”
Trump, Tahran yönetimini “Anlaşmayı çabucak imzalasalar iyi olur. Eğer imzalanmazsa, çok acı çekecekler” diye tehdit etti.
Trump, ABD’nin İran’daki hava saldırısını ise “Hürmüz Boğazı’ndan geçen iki ABD destroyerine saldırdılar, buna karşılık verdik” diyerek savundu.
ABD başkanı, ardından İran’dan beklentisini açıkladı:
“Onlara nükleer silaha sahip olma hakkı vermeyeceğiz, bunun şansı sıfır ve onlar da bunu biliyorlar ve bunu kabul ettiler. Bakalım imzalamaya istekli olacaklar mı?”
Ne olmuştu?
ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a saldırdı; savaş, İran’ın misillemeleriyle bölge genelinde yayıldı. ABD ile İran arasında, 8 Nisan’dan bu yana ‘İsrail’in de uyacağı’ açıklanan bir ateşkes var.
Trump, 4 Mayıs’ta Hürmüz Boğazı’nda ‘Özgürlük Projesi’ adıyla yeni bir süreç başlatacaklarını duyurdu ve savaşa doğrudan taraf olmayan ülkelerin boğazda mahsur kalan gemilerinin ‘güvenli şekilde’ çıkarılacağını aktardı.
ABD merkezli Axios‘a konuşan bilgi sahibi bir kaynak, Trump yönetiminden üst düzey bir ismin ‘Özgürlük Projesi’ hakkında İran’a özel bir mesaj gönderildiğini öne sürdü. Yetkili, İran’a plan hakkında bilgi verip gemilere müdahale etmemesi konusunda uyarmış.
Fakat uyarıya rağmen İran, Hürmüz Boğazı’nda ABD gemilerinin yanısıra ticari gemilere ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) bir dizi saldırı düzenledi.
CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper tehdidin tamamen bertaraf edildiğini söylerken Savunma Bakanı Pete Hegseth de ateşkesin halen yürürlükte olduğunu savundu.
Trump 6 Mayıs’ta ‘Özgürlük Projesi’ adlı operasyonu kısa süreliğine durduklarını duyurdu. 13 Nisan’dan bu yana İran limanlarına giden veya gelen gemilere uygulanan deniz ablukasınınsa süreceğini belirtti.
Gelişmeler savaşın diplomasiyle sonlanabileceği ihtimalini güçlendirirken İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, şunları söyledi:
“Biz sadece adil ve kapsamlı bir anlaşmayı kabul ediyoruz. Bize karşı başlatılan savaş, açık bir saldırganlık eylemi ve uluslararası hukukun net bir ihlalidir. Müzakerelerde meşru haklarımızı ve çıkarlarımızı korumak için elimizden gelenin en iyisini yapacağız.”
Axios, 6 Mayıs’ta ABD’nin savaşı sonlandırmak ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için Tahran yönetimiyle tek sayfalık mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğunu yazdı.
Konu hakkında bilgi sahibi kaynaklara ve bazı ABD’li yetkililere dayandırılan haberde ABD’nin imza için İran’dan 48 saat içinde yanıt beklediği belirtildi.
Dün İran Meclis Başkanı ve başmüzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf, Axios’un haberini alaycı bir dille yalanladı. İngilizce’de ‘sahte’ ve ‘uydurma’ anlamlarına gelen ‘faux’ kelimesi ve sitenin adına atıfla ‘Fauxios operasyonu’ diye yazdı.
