ABD ve İran, 8 Nisan’dan bu yana süren ateşkese rağmen Hürmüz Boğazı ve çevresinde doğrudan çatıştı.
ABD Başkanı Donald Trump, karşılıklı saldırıya rağmen ABD ile İran arasında ateşkesin devam ettiğini söyledi.
Trump son günlerde İran’daki savaşın ‘çabuk biteceğini’ söylese de gerilim artıyor.
İran: ABD saldırdı
İran Silahlı Kuvvetleri’nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, ABD ordusunun, kıyı sularında Cask bölgesinden Hürmüz Boğazı’na ilerleyen bir İran petrol tankerine saldırdığını öne sürdü.
Karargah Sözcüsü İbrahim Zülfikari’ye göre ABD, Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Füceyre açıklarında da boğaza giren başka bir gemiye saldırdı.
İki geminin zarar görüp görmediğine ilişkin bilgi paylaşılmadı.
İran ordusu, buna ABD destroyerlerine saldırarak karşılık verildiğini duyurdu. Ardından ABD savaş gemilerine önemli hasar verildiği ve üç geminin hızla Hürmüz Boğazı’ndan uzaklaştığı iddia edildi.
ABD: İran saldırdı; savunma amacıyla karşılık verdik
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’ysa (CENTCOM), İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen ABD donanmasına ‘bir tahrik olmadan’ saldırılar düzenlediğini ve bunlara ‘savunma amacıyla’ karşılık verdiğini iddia etti.
X’teki açıklamaya göre ABD ordusu, bu kapsamda İran’ın Keşm Limanı ve Bender Abbas’a hava saldırıları düzenledi. Devamında İran saldırılarının engellendiği, ABD donanmasınınsa vurulamadığı öne sürüldü.
CENTCOM, saldırıların kaynağı olduğu tespit edilen İran askeri tesislerini hedef aldığı açıklasa da hangi bölgelerin hedef alındığına dair bilgi paylaşılmadı.
Son olarak şöyle dendi: “CENTCOM, gerginliğin tırmanmasını istemiyor fakat ABD güçlerini korumaya devam edecek.”
İlk ateşi kimin açtığı belirsizliğini koruyor.
İsrailli bir kaynak, BBC’ye son saldırılarda ‘İsrail’in hiçbir dahli olmadığını’ söyledi.
BAE’yse İran’ın füze ve İHA saldırılarına hava savunma sistemlerince müdahale edildiğini açıkladı.
Ne olmuştu?
ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a saldırdı; savaş, İran’ın misillemeleriyle bölge genelinde yayıldı. ABD ile İran arasında, 8 Nisan’dan bu yana ‘İsrail’in de uyacağı’ açıklanan bir ateşkes var.
Trump, 4 Mayıs’ta Hürmüz Boğazı’nda ‘Özgürlük Projesi’ adıyla yeni bir süreç başlatacaklarını duyurdu ve savaşa doğrudan taraf olmayan ülkelerin boğazda mahsur kalan gemilerinin ‘güvenli şekilde’ çıkarılacağını aktardı.
ABD merkezli Axios‘a konuşan bilgi sahibi bir kaynak, Trump yönetiminden üst düzey bir ismin ‘Özgürlük Projesi’ hakkında İran’a özel bir mesaj gönderildiğini öne sürdü. Yetkili, İran’a plan hakkında bilgi verip gemilere müdahale etmemesi konusunda uyarmış.
Fakat uyarıya rağmen İran, Hürmüz Boğazı’nda ABD gemilerinin yanısıra ticari gemilere ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) bir dizi saldırı düzenledi.
CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper tehdidin tamamen bertaraf edildiğini söylerken Savunma Bakanı Pete Hegseth de ateşkesin halen yürürlükte olduğunu savundu.
Trump 6 Mayıs’ta ‘Özgürlük Projesi’ adlı operasyonu kısa süreliğine durduklarını duyurdu. 13 Nisan’dan bu yana İran limanlarına giden veya gelen gemilere uygulanan deniz ablukasınınsa süreceğini belirtti.
Gelişmeler savaşın diplomasiyle sonlanabileceği ihtimalini güçlendirirken İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, şunları söyledi:
“Biz sadece adil ve kapsamlı bir anlaşmayı kabul ediyoruz. Bize karşı başlatılan savaş, açık bir saldırganlık eylemi ve uluslararası hukukun net bir ihlalidir. Müzakerelerde meşru haklarımızı ve çıkarlarımızı korumak için elimizden gelenin en iyisini yapacağız.”
Axios, 6 Mayıs’ta ABD’nin savaşı sonlandırmak ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için Tahran yönetimiyle tek sayfalık mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğunu yazdı.
Konu hakkında bilgi sahibi kaynaklara ve bazı ABD’li yetkililere dayandırılan haberde ABD’nin imza için İran’dan 48 saat içinde yanıt beklediği belirtildi.
Dün İran Meclis Başkanı ve başmüzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf, Axios’un haberini alaycı bir dille yalanladı. İngilizce’de ‘sahte’ ve ‘uydurma’ anlamlarına gelen ‘faux’ kelimesi ve sitenin adına atıfla ‘Fauxios operasyonu’ diye yazdı.
