Türkiye’nin en büyük maden faciası olan Soma’ya dair hazırlanan bilirkişi raporunda, 50 PPM’yi aşmaması gereken karbonmonoksit miktarının beş ay boyunca defalarca bu sınırı geçtiği ve facianın yaşandığı gün sıcaklığın 46 dereceye fırladığı tespit edildi.
Radikal’den İsmail Saymaz’ın haberine göre, 500 PPM’ye ulaşan karbonmonoksit seviyesine ve oksijen miktarının yüzde 19’un altına düşmesine karşın maden boşaltılmamış.
Maden yönetmeliğine göre yüzde 19 oksijen değeri altında, maksimum yüzde 5 karbonmonoksit ve maksimum 50 PPM üzerinde karbonmonoksit bulunan ortamlarda çalışılmıyor.
Defalarca sınır aşıldı
Faciadan üç gün sonra 16 Mayıs’ta, Prof. Dr. Ercüment Yalçın, Prof. Dr. Ahmet Hakan Onur, Prof. Dr. Eyüp Akpınar ve iş güvenliği uzmanı Alpaslan Ertürk’ten oluşan heyetin yaptığı incelemeler sonucu oluşturulan raporda şu tespitler yer aldı:
– Havayla teması sağlanan kömür oksitlenmesi sonucunda ısı açığa çıktı, bu ısı uzaklaştırılmadığı için ocak yangınları oluştu. Tutanakta, kömürün kendiliğinden yanması sonucunda karbonmonoksit, karbondioksit, ısı ve nem açığa çıktı.
– Mart 2014’ten facianın meydana geldiği 13 Mayıs’a kadar olan süreçte, madenlerde izin verilen, 50 PPM’lik azami konsantrasyon düzeyi aşıldı. Özellikle S panosunda yer yer farklı aralıklarla 500 PPM’nin çok üzerinde değerler tespit edildi. H panosunda 8-13 Mayıs arasında aynı oranda yükselme gözlendi.
Defterlerde kayıt yok
– Sensörlerden gelen verileri 15 günde bir deftere kaydetmesi gereken teknik nezaretçiler en son 24 Şubat ve 9 Nisan tarihlerinde veri kaydetti. Notlardan sadece birinde, H panosunda karbonmonoksit artışından söz edildi, diğer tarihlerde karbonmonoksit artışına ve oksijen yetersizliğine ilişkin bilgi verilmedi.
– 15 Ocak ve 17 Şubat 2014’te işyeri hekimi gözlem defterinde de gaz anormalliklerine değinilmedi, bu tarihten sonra toplantı da yapılmadı.
– – Madende bulunan 428 numaralı sıcaklık sensörü üzerinde yapılan incelemede 6 Nisan ve 5 Mayıs tarihleri arasında sıcaklığın 25’ten 30’a yükseldiği, 6 Mayıs’tan 13 Mayıs’a kadar da kademeli olarak artarak 46’ya çıktığı belirlendi. Olay anında sensörler 46 dereceyi gösteriyordu.
