Sinan Sönmez: Çin ihtiyatlı davranmakta ve planlı ekonomide belirlenen hedeflere yönelmektedir

Okura not

Günün 11’i, Türkiye medyasındaki görüş ve yorum çeşitliliğini yansıtmak amacıyla hazırlanmaktadır. Aşağıda özetini bulacağınız yazıya yer vermemiz, içeriğini onayladığımız ve/veya desteklediğimiz anlamına gelmez.

Bu karmaşada Çin siyasi yönetimi oldukça sessiz kalarak ihtiyatlı davranmakta ve planlı ekonomide belirlenen hedeflere yönelmektedir. 

Çin’deki kalkınma politikasının ısrarlı bir şekilde sürdürülmesinin izlerini geçmişte aramak gerekli gözüküyor. Çin’in kalkınma modeli/politikası için Beijing Uzlaşısı (Beijing Consensus) terimini uygun bulan Çin uzmanı Ramo “Çin’e özgü komünizm” yerine “Çin’e ait özelliklerin eklemlendiği küreselleşme”nin daha uygun bir betimleme olduğunu belirtiyor.1   Çin modelinin Çin’e özgü sosyalizm veya sosyalist piyasa ekonomisi, otoriter hükümet yönetiminde piyasa ekonomisinin sızdığı kapitalizm modeli, piyasa odaklı liberal devlet kapitalizmi veya liberal olmayan, heterojen, rekabetçi bir tür devlet kapitalizmi olarak tanımlandığı da görülüyor.

Çin’in ekonomi alanında yakaladığı gelişmenin Beijing Uzlaşısı’nın ortaya koyduğu temel politika ilkeleriyle bağdaştığı görülmektedir. Uzlaşı başlıca üç teorem üzerinde yükselmektedir; inovasyona dayalı büyüme/kalkınma, bütüncül ekonomik başarının ölçütü olarak kişi başı gelir artışı ile bölüşümde eşitliğin sürdürülebilirliği ve uluslararası ilişkilerde özgür iradeyle davranma söz konusudur. Sonuncu teorem ABD’ye karşı çıkma, bu bağlamda ABD hegemonyası ve başatlığına karşı asimetrik güç veya kapasiteyi artırma, tüm dünyada, özellikle de gelişmekte olan ülkelerde Çin’in etkisini yaygınlaştırma anlamına gelmektedir. 

Sinan Sönmez’in yazısı