Vücut sıcaklığınızı düşürerek bir an evvel uykuya dalmak mı istiyorsunuz? En iyisi bir soğuk duş almak diye düşünebilirsiniz, fakat iş o kadar basit değil.
Yapış yapış, can sıkıcı yaz akşamlarından biri… Sıcaktan bir türlü uykuya dalamıyorsunuz. Şöyle buz gibi bir duş almak, serinleyip mışıl mışıl uyumanın en kolay yolu gibi görünüyor, değil mi?
The Guardian’a konuşan Portsmouth Üniversitesi’nde fizyoloji profesörü Mike Tipton aynı görüşte değil.
Tipton, ‘‘Uykuya dalmaya çabalarken yapmanız gereken en son şey soğuk duş almaktır’’ diyor. Çünkü soğuk suyun yarattığı şok etkisi, vücudun, bizi tetikte tutan stres hormonları adrenalin ve kortizol salgılamasına neden oluyor.
‘‘Yatmaya hazırlanırken isteyeceğiniz son şey herhalde budur’’ diyor Tipton.
Soğuk suya maruz kalmak, vücudun sıcaklık dengesini sağlayan en temel mekanizmalardan kan dolaşımını da doğrudan etkiliyor. Aşırı ısındığımızda, cilde yakın kan damarları genişliyor. Isınan kan yüzeye doğru hareket ediyor ve ısı havaya salınıyor.
Oysa çok soğuk su tam tersi tepkiyi tetikliyor: Vücut mevcut sıcaklığını korumak amacıyla dolaşımı yavaşlatıyor ve cilde giden kan akışını kesiyor.
Tipton, ‘‘Bu durumda ısıyı vücuda hapsetmiş olursunuz’’ diyor. Sonuçta bu ısı elbette dışarı çıkacak, fakat iç organlardan cilde, sonra da havaya yayılması çok daha uzun sürüyor.
İdeali ılık duş
Buz gibi su, yalnızca kan dolaşımının durma noktasına geldiği ciddi sıcak çarpmalarında işe yarıyor.
Tipton, ‘‘Bu gibi hallerde vücuttaki ısıyı dışarı atmanın en etkili yolu, kişiyi buzlu suya sokmak’’ diyor.
Gelgelelim amacınız yalnızca yatmadan önce serinlemekse ılık bir duş çok daha akıllıca bir tercih. Çünkü ılık su cildin kan pompalamasını engellemiyor, böylece vücuttaki ısı rahatça dışarı yayılabiliyor.
İdeal su sıcaklığı kişiden kişiye değişse de genellikle 20’li derecelerin ortaları ve üzeri tavsiye ediliyor. Buz gibi bir duşun karşılığıysa 10 derecenin altı.
