MESUDE DEMİR
@mesudedemirr
Tarımda kullanılan pestisitler, kalp ve damar sağlığını da riske sokuyor. Kalp krizleri, damarların genişlemesi ve plak oluşumu, hipertansiyon, ritm bozuklukları, kalp yetersizliği ve inflamasyonun tetiklenmesine yol açma riski var.
Sadece tarım zararlılarına değil, toprağa, havaya ve suya kirleterek zarar veren pestisitler bildiğimiz ‘zehir‘. Pestisitlerle daha ‘verimli’ ve daha ‘iyi’ görünen tahıl, meyve ve sebzeler üretiliyor. Bunları sofralarımıza koyuyoruz.
Yedikçe bedenimize de çeşit çeşit zehir sokuyoruz. Kaçmak son derece zor. Rüzgarla taşınıyor. Toprakta uzun zaman kalıyor. Suya karışıyor.
İnsanlığın başına gelen en kötü şeylerden biri olan pestisitler, her yıl yaklaşık 385 milyon kişinin hastalanmasına neden oluyor.
11 bin kişi hayatını kaybediyor
Temastan hemen sonra hastalık semptomlarının görülmesine akut pestisit zehirlenmesi deniyor. Mağdurlar kendilerini yorgun, halsiz ve bitkin hissedebiliyor ya da gripteki gibi baş ağrısı ve eklem ağrıları yaşayabiliyorlar. Sindirim sistemi etkilenebiliyor.
Mide bulantısı, kusma ve ishal görülebiliyor. Sinir sisteminin pestisitlerden etkilendiği vakalar da mevcut. Ve nihayet ağır seyreden vakalarda kalp, akciğer ya da böbrek gibi organların bir pestisit zehirlenmesinde iflas etmesine de rastlanıyor.
Her yıl yaklaşık 11 bin kişi bu şekilde hayatını kaybediyor.
Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve damar hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Meral Kayıkçıoğlu, pestisitlerin kalp ve damar sağlığı üzerindeki etkilerinin ciddi boyutlarda olabileceğini söyledi.
Özellikle tarım işçileri, pestisitlere uzun süre maruz kalanlar ve kalıntılarını içeren gıdaları sık tüketenlerde bu etkiler daha belirgin olabiliyor.
Damarları bozarak krizleri çağırıyor
Kayıkcıoğlu pestisitlerin kalp ve damar sistemindeki etkisini şöyle detaylandırdı:
*Oksidatif stresi artırarak damar duvarında iltihaplanmaya neden olabiliyor. Oksidatif stresse, damar iç yüzeyini (endotel) hasara uğratarak kolesterol plaklarının birikmesini kolaylaştırır.
*Bazı pestisitler, LDL kolesterol (kötü kolesterol) oksidasyonunu hızlandırarak damar sertliğini ve plak oluşumunu tetikleyebilir. Nihayetinde uzun süreli pestisit maruziyeti, kalp krizi ve felç (inme-beyin krizi) riskini artırabilir.
*Yüksek tansiyon (hipertansiyon) ve damar fonksiyonları üzerinde de etkisi var. Damarları gevşeten nitrik oksit üretimini bozarak kan basıncının yükselmesine neden olabiliyor. Özellikle organofosfat grubundaki pestisitler, sinir sistemiyle damar kasılması arasındaki dengeyi bozarak yüksek tansiyona yol açabilir.
Diyabetle birleşince etkisi artıyor
*Sinir sistemi ve iyon kanallarını etkileyerek kalpte elektriksel iletimi bozabilirler. Özellikle organofosfat ve piretroid grubu pestisitlerin aritmi riskini artırdığı biliniyor. Aritmiler, çarpıntı, bayılma ve ani kardiyak ölüm gibi ciddi sonuçlara yol açabilir.
*Pestisitlerin uzun süreli maruziyeti, kalp kası hücrelerinde mitokondriyal hasara neden olarak kalp yetersizliği gelişimini tetikleyebilir.
*Bazıları, damar duvarındaki bağ dokusunu zayıflatarak anormal genişlemelere (ektazi) neden olabilir. Oksidatif stresin, damar yapısını zayıflatarak anevrizma riskini artırabileceği düşünülüyor.
Kayıkçıoğlu özellikle diyabeti olanlarda pestisitin kalp ve damar sağlığının bozulması riskini artırdığını söyledi.
Sağlığı bozulanlar pestisit üreticilerine davalar açıyor
Bu maddelerden zehirlenen kişilerin pek çoğunda uzun vadeli etkiler gözleniyor. Parkinson hastalığı veya lösemi gibi kronik rahatsızlıklarda son yıllarda yaşanan artışla pestisitlere maruz kalma oranı arasındaki ilişki tespit eden pek çok bilimsel çalışma yapıldı.
Pestisitler ayrıca karaciğer, meme kanseri, tip 2 diyabet ve astım, alerji, obezite ve hormon bozukluklarıyla da ilişkilendiriliyor.
Yine doğum kusurları, erken doğum ve büyüme bozukluklarda da pestisitlerin etkisi bulunuyor.
Son yılların en yoğun pestisit tartışması glifosat hakkında. Bu herbisitle temas eden ve kanser olan sayısız insan, pestisit üreticisi Bayer’e tazminat davası açtı. Davaların 30 bin kadarı halen devam ediyor.
Geçtiğimiz yıllarda birçok davayı kaybeden holding yaklaşık 96 bin davacıyla uzlaşmaya vardı. Bugüne kadar varılan uzlaşmaların 11,6 milyar avroya mal olduğu tahmin ediliyor.
