Küresel piyasalarda, enflasyonist baskılar ve resesyon riskinin artmasıyla geçen hafta boyunca etkili olan negatif seyir, önde gelen merkez bankalarının kararlarını açıklayacağı yeni haftanın başlangıcında da etkili oluyor.
Enflasyonist endişeler ve resesyon riski arasında kalan merkez bankalarının faiz artırımlarına devam edeceği beklentileri, küresel çapta risk iştahının düşük seyretmesine neden oluyor.
Bu kapsamda, bu hafta kararlarını açıklayacak ABD Merkez Bankası (Fed), İngiltere Merkez Bankası (BoE) ve Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) toplantıları öncesinde piyasalarda oynaklığın sürmesi bekleniyor. İsveç, İsviçre, Norveç, Tayvan, Mısır, Brezilya, Güney Afrika ve Endonezya gibi ülkelerin de faiz kararlarını açıklayacağı yeni haftada, yurt içindeyse gözler Merkez Bankası’nın (MB) toplantısında olacak. Geçen ay MB, yüzde 80’i aşan resmi enflasyona rağmen uzun bir aradan sonra politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 13’e çekmişti.
Fed’in 75 puanlık faiz artışına kesin gözüyle bakılıyor
Geçen hafta ABD’nin beklentileri aşan enflasyon verilerinin ardından, Fed’in federal fonlama oranı politikasına başladığı 1990’lardan bu yana ilk kez 100 baz puanlık faiz artıracağı ihtimali fiyatlanmaya başlamıştı. Faizlerde en az 75 baz puanlık artışa kesin gözüyle bakılıyor.
Halihazırda para piyasasındaki fiyatlamalarda, Fed’in 75 ve 100 baz puanlık faiz artırımı ihtimali sırasıyla yüzde 80 ve yüzde 20 düzeyinde bulunuyor. Bankanın daha önce 25 baz puanlık faiz artırımına gitmesi daha olası görülen gelecek ayki toplantısı için 50 baz puana yüzde 31,1 ve 75 baz puana yüzde 56,6 ihtimal veriliyor.
Öte yandan geçen hafta cuma Amerikan kargo devlerinden FedEx, ekonominin önemli ölçüde kötüleştiğini belirterek, mali tahminlerini aşağı yönlü revize etti. Bu gelişmenin ardından FedEx’in hisseleri yüzde 20’nin üzerinde değer kaybederken, New York borsasında da satıcılı seyir sürdü ve cuma Dow Jones endeksi yüzde 0,45, Nasdaq endeksi yüzde 0,90 ve S&P 500 endeksi yüzde 0,72 değer kaybetti. Endekslerin geçen haftaki ortalama kaybı yüzde 4,8 oldu.
Dolar endeksi geçen hafta yüzde 0,6 artışla 109,6’dan kapanmasının ardından bugün 109,9’a yükselirken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,45’te dengelendi. ABD’nin endeks vadeli kontratları, yeni haftaya da satıcılı başladı.
Şimdi de gübre tedariki problemi
Avrupa tarafında, süregelen enerji krizine tarımsal üretimde belirgin düşüşe neden olabilecek gübre tedariki problemleri de eklendi. Avrupa Birliği (AB) yaptırımları nedeniyle bu krize cevap veremediğini belirten Rusya, Birleşmiş Milletler’e 300 bin tonluk gübrenin serbest bırakılması çağrısında bulundu. Cuma açıklanan nihai verilere göre, avro bölgesinde ağustosta yıllık enflasyon yüzde 9,1’le rekor seviyede kalmaya devam etti. Bu gelişmelerle cuma günü Almanya’da DAX endeksi yüzde 1,66, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,31 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,62 değer kaybetti. Endeksler, geçen hafta genelinde ise ortalama yüzde 2,2 düşüş kaydetti. Avro/dolar paritesi haftaya yüzde 0,2’lik azalışla 0,9990’dan başlarken, endeks vadeli kontratlar da yeni günde satıcılı seyrediyor.
Asya piyasaları
Asya genelinde, Çin’de salgın tedbirleri ile kapanan bazı kentler bugün yeniden açılırken, Çin Merkez Bankası piyasaya yaklaşık 12 milyar yuan likidite enjekte etti. Banka ayrıca, 14 günlük ters repo faiz oranını yüzde 2,25’ten yüzde 2,15’e düşürdü. Çin’de talebin artacağı beklentileri ile Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 0,2’lik artışla 90,8 dolara çıktı.
Bugün Japonya’daysa resmi tatil dolayısıyla işlem yapılmazken, Japon yeni dolar karşısında gerilemeye devam etti. Kapanışa yakın Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,9 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,3 geriledi.
Türkiye’de belirsizlik sürüyor
Enflasyonun yüksek olduğu bir ortamda yeni ekonomi modeli kapsamında faizlerin düşük tutulması, tasarruf sahiplerini parasını koruma arayışına itmiş bu da borsaya yönelik ilgiyi arttırmıştı. Ama son haftalarda borsada ekonomistlerin ‘tuhaf’ bulduğu hareketler yaşandı.
Bankacılık endeksinde kısa süre içerisinde rekor yükselişler yaşanmasının ardından geçen hafta salı düşüş başladı. Düşüş sonrası BIST 50 endeksinde yer alan paylara yönelik 14-16 Eylül’de açığa satış işlemlerinde yukarı adım kuralı uygulanmaya başlanmıştı. Kural, bugünkü seansta da devam edecek.
Dolar/TL paritesi geçen hafta yüzde 0,1’lik artışla 18,2555’ten tamamlamasının ardından, bugün bankalararası piyasada 18,2740’tan işlem görüyor.
Analistler ne diyor?
Analistler, küresel çapta enflasyon ve resesyon endişelerini besleyen gelişmelerin mevcudiyetini koruduğunu belirterek, böyle bir ortamda yatırımcı fiyatlamalarında merkez bankalarının aksiyonlarının belirleyici olmaya devam ettiğini söyledi.
Bu hafta Fed ve BoE’nin faiz artırımlarına devam etmesinin beklendiğini, BoJ’un ise ultra gevşek para politikasını korumasına karşın zayıf yen karşısında sözle yönlendirmesini sertleştirebileceğini ve ek tedbirler açıklayabileceğini aktaran analistler, ‘şahin’ para politikaları ortamında piyasalarda oynaklığın sürebileceğini kaydetti.
Analistler, bugün veri gündeminin zayıf olduğunu ve Japonya’nın yanı sıra İngiltere’de de piyasaların kapalı olduğunu anımsatarak, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 3280 puanın destek, 3440 ve 3500 seviyelerinin direnç konumunda bulunduğunu bildirdi.
