Covid-19 tehdidi karşısında insanların yaşadığı stres günlük hayatlarının yanı sıra rüyalarına da yansıdı.
ABD’deki Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden psikolog Deirdre Barrett, salgının birinci dalgasında insanların tehdit içeren rüyalar görmeye başladığını belirterek, “Bunlar bazen böcek saldırıları, bazen nefes alamama kabuslar oluyor” dedi.
‘İklim ve çevrenin iyileştiği rüyaları da var’
İnternet üzerinden kamuoyu araştırması yaparak, 15 bin rüya toplayan Dr. Barrett, araştırmalarına göre pandeminin rüyaların yüzde 90’ını olumsuz etkilediğini ancak çok az olsa da olumlu rüyaların da olduğunu belirtti.
Bilim insanı şöyle konuştu: “İklim ve çevrenin daha iyileştiği, okyanusların daha temiz olduğuna dair rüyalar var. Bazı rüyalarda gerçek olamayacak kadar büyük balinalar kıyıya yakın yüzüyorlar. Bir kadın pandemiden sonra ilk kez dışarı çıktığında balinaların uçmayı öğrendiğini ve gökyüzünde gezindiklerini görüyor.”
Ve bir çokları için pandemi döneminde uyku Covid’le ilgili gerçeklerden kaçılan bir alan olmayı sürdürmüş.
‘Pandemi rüyalarımın arka planına egemen’
BBC’den Georgina Rannard bu çalışmadan yola çıkarak okurlarından rüyalarını anlatmasını istedi. Salgın döneminde kısıtlamalarla beraber ‘yeni normalimiz’ olan yaşam tarzımızın rüyalara olan etkisini inceledi.
Okurlar, insanlarla aramıza mesafe koymanın, maskeli yaşamamızın, boşalan sokakların bilinçaltına etkilerini şöyle anlattı:
İskoçya’nın Dundee kentinde yaşayan Fiona Ramage: “Plaj boyunca yürüyorum. Su köpek balıklarıyla dolu ve ben insanlar niçin sosyal mesafeye dikkat etmiyor diye düşünüyorum. Pandemi artık çoğu rüyamın arka planına egemen. Bazen dünyanın en normal şeyiymiş gibi öksürme korkusu hissediyorum”
İngiltere’ye ailesiyle birlikte Japonya’dan gelip yerleşen Savaka’nın yedi yaşındaki kızı: “Rüyalarında babasıyla benim maskeli olduğumu ve ailede herkesin ellerini yıkadığını anlatıyor.”
Şili, Santiago’dan Mariela Cortes: “Rüyalarım gerçek üstü bir yere evrildi. Kedilerin köpeklerin bile maske takmasını istediğim oluyor ama takmıyorlar.”
‘İnsanlar nefes alamama kabusları gördü’
Rüyalarını yollayanlarının üçte ikisinin kadınlar olduğunu belirten psikolog Barett, salgının birinci dalgasına odakladığı araştırmasını ‘Pandemi Rüyaları’ başlığıyla kitaplaştırdı. Barett şöyle konuştu: “Salgının birinci dalgası dünyayı sardığında birçok kişi tehdit unsurları içeren rüyalar gördü. Bunlar bazen böcek saldırıları, bazen nefes alamama kabuslar oluyor.”
Barett kapanma kararı ile birlikte hapiste tutulmak ya da ani bir matematik sınavına girmeye mecbur olmak gibi rüya temalarının çoğalmaya başladığını söylüyor.
‘Maskemi unuttum’ rüyalarında artış
Aradan altı ay kadar bir zaman geçtiğinde ise insanların maske takmayı unutma ya da kalabalık bir yerde başkalarının maskesiz olduğunu görme konulu rüyalarda ciddi bir artış olduğunu belirledi.
Barett, “Birçok rüya ‘Maskemi takmayı unutmuşum’ diye gidiyor ve rüyayı gören çevredekilerden utanıyor. Çevredeki insanların onların maskesiz olduğunu fark etmesi, bazen maskesiz dolaşmaktan daha önemli olmaya başlıyor” dedi.
BBC’ye rüyalarını anlatan okurlarda da baskın olarak ‘maske unutma’ kaygısı gözlemlendi:
Nottingham’dan Diletta de Cristofarro rüyasını şöyle anlattı: “Alışveriş merkezi gibi kalabalık bir yerdeyim. Birdenbire maskem olmadığını fark ediyorum. Etrafımdakilerin de maskesi yok. Tehlikede olduğumu hissediyor ve yakınımdaki insanlardan rahatsızlık duymaya başlıyorum.”
Cambridgeshire’dan Naomi Harvey ise henüz önlemler gevşetilmeden rüyasında yeğenini kucakladığını görmüş. Ve o anda etraftaki aile üyelerini fark edip pandemiyi hatırlamış. Harvey “Kuralları ihlal etmenin ve herkesi tehlikeye atmış olmanın paniğini hissederek uyandım” diyor.
Londra’dan Diana Valk, bir rüyasında tanımadığı birini, tanıdığını sanarak yanlışlıkla kucaklamış. Bu şu sözlerle anlatıyor: “Kucakladığım kadın dehşete kapılmıştı çünkü ikimizin de maskesi yoktu ve Covid geçeceğinden korkmuştu. Rüyada en çok utanç duygusunu hatırlıyorum. Herkesin önünde onu kucaklamıştım ve korkutmuştum.”
Londra’daki Queen Mary Üniversitesi’nde psikoloji dersi veren Valdas Noreika, insanın uyanık ve uyku halindeki zihni arasında çok karmaşık bir ilişki olduğunu şöyle açıklıyor: “Bazı temalar uyanık ve uyur halde olduğumuz zamanlar arasında dolaşır ama günlük yaşamımızda bazı şeyler vardır ki rüyalarımıza hiç girmez. Mesela internette dolaşmak.”
Rüya günceleri toplayan Noreika, genellikle bizde güçlü duygular uyandıran şeylerin rüyalarımıza da girdiğini şöyle hatırlatıyor: “Pandemi döneminde çok tehlikede hisseden birinin yıllar boyunca bu konuda rüyalar görmesi ihtimali yüksek. Bu çok ilginç ama aynı zamanda üzücü bir şey.”
Aşılarla ilgili komplo teorileri de rüyalarda
Dr. Barrett “Aşılar onaylanmaya başladığında rüyalara da girdi ama çoğunlukla olumsuz bir şekilde. Mesela biri aşı olmaya gidiyor ve şırınganın üzerindeki etikette siyanür yazdığını görüyor gibi” diye konuşuyor.
Bunu ise aşı karşıtı inanışların etkisinde kalmaktan çok insanların bilinç altında genel olarak iğne olmaktan hoşlanmamalarına bağlıyor.
