Almanya Başbakanı Angela Merkel, referanduma götürülecek ‘partili cumhurbaşkanlığı’yla ilgili soruya Türkiye’de güçler ayrılığı ilkesi ve muhalefetin varlığının korunması gerektiğini söyleyerek yanıt verdi.
Ankara’daki görüşmenin ardından Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’la ortak basın açıklaması yapan Merkel, Erdoğan’ın ifade ettiği konuların dışında ikili görüşmelerde gündeme getirdiklerini şöyle anlattı: “İkili ve uluslararası konular hakkında konuştuk. Bu benim darbe girişiminden sonra ilk ziyaretim, bu olayı da ele aldık. Terörle mücadelenin çok önemli olduğunu, suçlular için gerekenlerin yapılması gerektiğini, fakat aynı zamanda suçun bireysel olarak tespit edilmesi gerektiğini ifade ettim. Bu darbe girişiminde Türk halkının demokrasi için nasıl kendini ortaya koyduğunu gördük.”
‘Endişelerimizi ifade ettim’
Görüşmede, Türkiye’de ifade özgürlüğü ve basına yönelik baskılar konusunda endişelerini de ilettiğini açıklayan Merkel, “İfade özgürlüğüne saygı duyulmasının çok önemli olduğunu, basın ve medya özgürlüğüne de işaret ettim. Alman gazeteciler için akreditasyon almalarının çok önemli olduğunu, bu konularda endişelerimiz olduğunu ifade ettim” diye konuştu.
Başkanlık yorumu: Güçler ayrılığı, muhalefet önemli
Merkel, Almanya’nın ‘partili cumhurbaşkanlığı’ adıyla referanduma götürülecek ‘başkanlık sistemi’ne yönelik ne tutumda olduğunun sorulması üzerineyse şunları söyledi: “Özellikle bu kadar derin bir siyasi sürecinde güçlerin dağılımını teminat altına almak için çabaların sarfedilmesi gerektiğini ifade ettim. Referandumda AGİT temsilcisilerinin hazır bulunması gerektiğini ifade ettim. Muhalefet her demokrasi için önemli.”
Erdoğan: Bu tezle ilgili en ufak bir hakikat yok
Merkel’in bu sözlerine karşılık Erdoğan şunları söyledi: “Muhalefetin güçler ayrılığıyla aykırı ileri sürmüş olduğu tezin şu anda başkanlık sistemine yönelik, bir defa en ufak bir hakkikat dahi yok. Yasama yine var, yargı yine var, yürütme yine vat. Güçler ayrılığının yok edilmesi diye bir şey söz konusu değil. Yürütmenin çok daha seri çalışmasını sağlayacak imkanlar verilmiştir. Muhalefetin bu konuyla ilgili hedef saptırmaya yönelik adımlardan başka bir şey söz konusu değildir.”
Diyanet’in istihbarat faaliyetleri
Merkel, bir başka soruya yanıtında, Diyanet’te görevli imamların Almanya’da bilgi ve istihbarat toplamasına ilişkinse şunları söyledi: “DTİB nezdinde çalışan imamlar. Bu imamların bazı kişiler hakkında bilgi toplaması gibi Almanya’nın ilkelerine aykırı bilgi toplamaması lazım.”
Merkel: İslamcı ayrı İslami ayrı
Merkel’le Erdoğan arasında ‘İslamcı terör’ ifadesi üzerinden küçük bir atışma da yaşandı.
Merkel’in kullandığı ‘İslamcı terör’ sözünü kabul etmediklerini söyleyen Erdoğan, “Burada bir şeyi vurgulamam lazım. İslamla terör bir araya gelemez. İslamın kelime anlamı barıştır. Biz bu ifadeyi terörle yan yana getirirsek bu, o dinin mensuplarını üzer. Biz DEAŞ terör örgütünden dolayı İslamist terör örgütünü kullanırsak bu üzücü olur. Kullanıldığı sürece biz bunun karşısında durmak zorundayız. Ben şahsen bir Müslüman olarak bunu asla kabul edemem” dedi.
Merkel’se, Erdoğan’ın sözlerine iki terim arasında ayrıma giderek yanıt verdi: “Almanya’da Müslümanların inançlarını özgürce yaşayabilmeleri için elimizden geleni yapıyoruz. Bu nedenle İslami ile İslamist arasında bir fark var. İnsanlarımızın Müslümanlara çok büyük takdir duyduklarını ve terörle mücadele etmemiz gerektiğine inanıyorum.”
