Merkez Bankası (MB) Başkanı Murat Çetinkaya rezervlerle ilgili bir bilgilendirme ihtiyacının farkında olduğunu belirterek “Rezervlerimizde son aylarda hiçbir parametrede bozulma yok” dedi.
MB’nin net uluslararası rezervlerindeki azalışın, analistlerin kamuya açık verilerle yaptığı hesaplarla tutmadığı öne sürülmüş, rezervlerde artış bekleyen analistler merkez bankasının konuya açıklık getirmesi gerektiğini vurgulamıştı. Analistler MB’nin net rezervlerinde geçen haftaki kısıtlı artışınsa ‘rezervin artmasını engelleyen başka bir işlem olduğu görüşüne’ yol açtığını savunmuştu.
Rezervler için kutu çalışması
Çetinkaya geçtiğimiz haftalarda rezervlerdeki azalmayla ilgili piyasada oluşan sorulara ilişkin “Enflasyon raporunun içinde bir kutu çalışmamız bulunuyor. Rapordaki kutu çalışmamızda bu konularda bilgilendirmeyi detaylı bir şekilde yapmaya çalıştık” dedi.
Yeni işlem gününe 5.94 seviyesinden açılan dolar/TL, toplantı sırasında 5.98’e kadar yükseldikten sonra saat 11:40 itibariyle 6.96’dan işlem görüyor.
‘Kutuda değerlendirmeye çalıştık’
Çetinkaya’nın rezervlere ilişkin değerlendirmeleri özetle şöyle:
“Rezerv gelişmelerini etkileyen birçok etken var. Bunları rapor içindeki kutuda da detaylandırmaya çalıştık. Örneğin bankaların döviz likiditesi, teminat depo işlemlerimiz, döviz karşılığı TL swap işlemlerimiz, rezerv opsiyon mekanizmaları karşısında bizim dönem dönem attığımız adımlar, tüm bunlar rezervlere etki eden alt bileşenler. Bunların dışında enerji ithalatçısı şirketlere satışlar, hazinenin dış borç ödemeleri gibi alt kalemler de var.”
‘Net rezerve değil brüte bakın, trende bakın’
Rezerv rakamlarında gözlenen dalgalanma. Biliyorsunuz sıradışı değil, bunlar dönemsel dalgalanmalar ve her iki yönde gerçekleşebiliyor. Ülkemiz gibi dolarizasyonun yüksek olduğu ülkelerde rezerv tartışmalarının uluslararası brüt rezervler üzerinden yapılması en uygun yöntem. Dalgalı kur rejimindeyiz. Biz diper MB’ler gibi rezervle ilgili iletişimimizi hep brüt rezerv üzerinden gerçekleştirdik. Çünkü net rezerv konusu üzerinde mutabık kalınmış bir yöntem yok. Analizler bakış açılarının farklılığını yansıtıyor.
Ülkenin döviz yeterliliği konusunda farklı metrikler var. Rezervlerimizde, son aylarda hiçbir parametrede bozulma yok. Rezervlere bakarken trende ve orta vadeye bakmak daha sağlıklı olacaktır. Dalgalı kur rejimindeyiz. Biz diper MB’ler gibi rezervle ilgili iletişimimizi hep brüt rezerv üzerinden gerçekleştirdik. Çünkü net rezerv konusu üzerinde mutabık kalınmış bir yöntem yok.
Rezerv verilerini daha kompakt bir şekilde paylaşılmaya ihtiyaç olduğunu görüyoruz, bunu da yapmaya çalışacağız. Bazen verilerin zamanları ve içeriğiyle ilgili toplam resmi görememe gibi bir durum olabiliyor. Bunların sonucunda biz eğer daha fazla bilgi ihtiyacı varsa bunu karşılarız.
‘Swap dönemsel olarak öne çıkan bir araç’
Swap’tan söz edecek olursak, dönem dönem bazı araçlar daha fazla öne çıkabiliyor. Yüzde 10’lardan yüzde 40’lara işlem limitinin artırılması piyasada gördüğümüz anomali karşısında piyasanın etkinliği için atılmış bir adımdır ve osnuçlarını gördük. Birkaç gün içinde piyasalarda bir normalleşme yaşandı.
Biz ihtiyaca göre farklı araçları devreye alabiliyoruz, amacımız piyasanın etkin bir şekilde çalışması, fiyat anomalilerinin oluşması, bankaların etkin çalışabilmesi. Fakat kullanım oranları ve talep farklı olabilir.
Sorulara cevap
Kamu bankalarının etki altında döviz sattığının bilindiği bir ortamda Merkez Bankası bu konuyu da değerlendirerek mi yapıyor hesaplamalarını sorusuna ise Çetinkaya şu yanıtı verdi:
“Dalgalı kur rejimi konusunda ise MB’nin bir kur hedefi olmaz. MB enflasyon ve fiyat istikrarı çevresinde kur etkilerini de değerlendirmeye alır. Türkiye’de bir zorluğumuz var, ‘Para politikasının kura tepkisi nedir’ gibi sorular var.
Hele bugünlerden hedefler epey uzaklaşmış olmamız, yüksek bir döviz kuru geçişkenliğinin olması para politikası kararlarında dikkate alınması gerekebilir. Fiyatlama ve faiz oranlarına ilişkin ise eylül ayında ciddi bir sıkılaştırma yaptık, o net duruşumuzu koruyoruz. Karar mekanizmasının ve atacağımız adımların nasıl olacağına dair bir duruştur bu. Biz fiyat gelişmelerini değerlendiririz.”
Veri paylaşım stratejimize dair bazı bilgiler paylaşayım. Bilançomuzu günlük olarak paylaşıyoruz. Rezerv verilerimizi haftalık olarak yayınlıyoruz. Bu da uluslararası pratiklere bakıldığında en sık frekans. Verilerin yayınlanması ve şeffaflık konusunda dünyada oalbilecek en iyi şartlardayız.
Gıda enflasyonu tahmini yüzde 13’ten 16’ya yükseltildi
Merkez Bankası 2019 ve 2020 yıl sonu enflasyon tahminlerini değiştirmezken, önceki raporda yüzde 13 gelmesi beklenen gıda enflasyonunun yüzde 16 gelmesini beklediklerini açıkladı. 2020 için de gıda enflasyon tahmini yüzde 11’e yükseltildi.
2019’un ikinci enflasyon raporunda enflasyon tahminleri ise şöyle:
- Enflasyon 2019 yılı sonunda yüzde 70 olasılıkla yüzde 12.1 ile yüzde 17.1 aralığında orta noktası yüzde 14.6 olarak tahmin edildi (Önceki: yüzde 14.6)
- Enflasyonun 2020 yılı sonunda orta noktası yüzde 8.2 olarak tahmin edildi (Önceki: yüzde 8.2)
- Enflasyon yüzde 70 olasılıkla 2020 yılı sonunda yüzde 5.1 ile yüzde 11.3 aralığında orta noktası yüzde 8.2 olarak tahmin edildi
- Enflasyonun orta vadede yüzde 5 düzeyinde istikrar kazanacağı tahmin edilmekte.
