Britanya Başbakanı Liz Truss istifa etti.
6 Eylül’de, 8 Eylül’de ölen Kraliçe 2’nci Elizabeth’le görüşüp resmen başbakan olan Truss, istifasını, başkent Londra’da, başbakanın ofis ve konutunun bulunduğu Downing Sokağı 10 Numara’nın önünde açıkladı.
Seçildiği gün üzerine aldığı sorumlulukları yerine getiremediğini dile getiren Truss, durumdan Kral 3’üncü Charles’ı haberdar ettiğini, Muhafazakar Parti liderliğinden de istifa edeceğini söyledi.
Başbakanlığı 1,5 ay süren Truss, gelecek hafta içinde Muhafazakar Parti’nin yeni liderinin belirlenmesi için seçim yapılacağını duyurdu.
Johnson’ın istifası ve altı hafta süren başbakanlık
Eski başbakan Boris Johnson, 7 Temmuz’da iktidardaki Muhafazakar Parti liderliğinden istifa ettiğini, başbakanlık görevini ise yeni lider seçilene kadar sürdüreceğini açıklamıştı. Johnson’ın istifasının ardından iktidardaki Muhafazakar Parti üyelerinin yaptığı oylama sonucu 5 Eylül’de açıklanmış ve Liz Truss 81 bin 326 oy alırken, rakibi Rishi Sunak 60 bin 399 oyda kalmıştı. Böylece, parti içindeki liderlik yarışını kazanan Truss, aynı zamanda ülkenin yeni başbakanı olmaya hak kazanmıştı.
14 Ekim’de Maliye Bakanı Kwasi Kwarteng görevden alınmış, dün İçişleri Bakanı Suella Braverman istifa etmişti. Dün akşam, parlamentoda İşçi Partisi’nin verdiği bir tasarı görüşülürken Muhafazakâr Parti’nin iç disiplinden sorumlu vekilleri bu oylamanın hükümete karşı güvenoyu olarak görülebileceğini belirterek, tüm partinin birlik içinde hareket etmesinin gerektiğini söylemişti. Oylamada kargaşa yaşanmış, sesler yükselmişti. Tasarı 230’a karşı 326 oyla reddedildi ve hükümetin tasarısı kabul edildi. Ancak vekiller arasında ‘güvenoyu‘ tartışması çıkmıştı.
Bugün, Muhafazakâr Partili Sheryll Murray’nin Başbakan Liz Truss’a karşı güvensizlik oyu mektubunu sunmasıyla ülkedeki siyasi kriz derinleşmişti.
Mektubu Muhafazakâr Parti’nin 1922 İcra Komitesi’nin başkanına ileten Murray, “Liz Truss için büyük umudum vardı ama dün gece olanlardan sonra (onun) pozisyonu savunulamaz hale geldi ve Sir Graham Brady’ye (güvensizlik oyu) mektubu sundum” dedi.
Muhalefetten acil genel seçim çağrısı
Ana muhalefetteki İşçi Partisi lideri Keir Starmer, acil genel seçimlere gidilmesini istedi.
Starmer, istifa eden Truss’ın lideri olduğu iktidardaki Muhafazakar Partinin ‘artık yönetme yetkisine sahip olmadığını gösterdiğini’ söyledi.
“12 yıllık Muhafazakar Parti başarısızlığından sonra Britanya halkı bu dönen kaos kapısından çok daha iyisini hak ediyor. Son birkaç yılda Muhafazakarlar rekor seviyede yüksek vergiler koydu, kurumlarımızı mahvetti ve bir yaşam maliyeti krizi yarattı” diyen Starmer, Muhafazakar Parti’nin ‘hasarlarını onarmanın yıllar alacağını’ vurguladı. Starmer, krizlerin bedelini halkın ödediğini söyledi.
Starmer, halkın, ülkenin geleceği konusunda söz hakkına sahip olduğunun altını çizerek, “Yeni bir başlangıç için bir şansımız olmalı. Şimdi bir genel seçime ihtiyacımız var” dedi.
‘Johnson ülkemizi yüzüstü bıraktı, Truss ekonomimizi mahvetti’
Liberal Demokrat Parti lideri Sir Ed Davey de genel seçime çağırarak, şunları dedi: “Boris Johnson ülkemizi yüzüstü bıraktı ve Liz Truss ekonomimizi mahvetti. Muhafazakarlar, büyük ülkemizi yönetmeye uygun olmadıklarını defalarca kanıtladılar.”
Krizden krize yalpalayan başka bir Muhafazakar Partili başbakana ihtiyaçları olmadığını söyleyen Davey, “Genel seçime ihtiyacımız var, Muhafazakarların iktidardan çıkmasına ve gerçek bir değişime ihtiyacımız var” dedi.
