Dün Britanya içişleri bakanının istifası, parlamentodaki vekiller arasındaki tartışma ve itişmelerden sonra bugün Muhafazakâr Partili Sheryll Murray’nin Başbakan Liz Truss’a karşı güvensizlik oyu mektubunu sunmasıyla ülkedeki siyasi kriz derinleşti.
Truss’ın altıncı haftayı dolduran başbakanlık görevi sırasında hükümetin vergi ve kamu bütçesi planının tahvil piyasasındaki büyük çalkantının üzerine iptal edilmesi ve maliye bakanının görevden alınmasının üstünden daha bir hafta geçmeden dün içişleri bakanı istifa etti.
Başbakana yönelik güvensizlik oyu mektubunu Muhafazakâr Parti’nin 1922 İcra Komitesi’nin başkanına ileten Murray, “Liz Truss için büyük umudum vardı ama dün gece olanlardan sonra (onun) pozisyonu savunulamaz hale geldi ve Sir Graham Brady’ye (güvensizlik oyu) mektubu sundum” dedi.
Brady, Muhafazakâr Parti’nin liderlerinin seçilmesi ve değiştirilmesinden sorumlu 1922 Komitesi’nin başkanı.
ITV’nin bu sabahki bir haberinde, 1922 Komitesi’nden bir üye, Başbakan Truss’ın bugün başbakanlık koltuğunu korumasının pek olası olmadığını kaydetmişti.
Dün akşam parlamentoda çıkan kargaşaysa, Muhafazkâr Parti’nin başbakana olan desteğinin azaldığına işaret etti.
Parlamentoda İşçi Partisi’nin verdiği bir tasarı görüşülürken Muhafazakâr Parti’nin iç disiplinden sorumlu vekilleri bu oylamanın hükümete karşı güvenoyu olarak görülebileceğini belirterek, tüm partinin birlik içinde hareket etmesinin gerektiğini belirtti.
Tasarı 230’a karşı 326 oyla reddedildi ve hükümetin tasarısı kabul edildi. Ama vekiller arasında ‘güvenoyu‘ tartışması çıktı.
Muhalif kanat, Truss önderliğindeki Muhafazakâr Parti vekillerinin bu oylama sırasında hükümetin kararı lehine oy vermeleri için zorlandıkları ve aksi takdirde disiplin cezasına maruz kalabileceklerine dair şikayette bulundular. Ancak Muhafazakâr Partili iki vekil, böyle bir zorlamaya şahit olmadıklarını ifade ettiler.
Daha sonra Muhafazakâr Parti iç disiplininden sorumlu baş vekilin istifa ettiğine dair haberler çıksa da, hükümetin yaptığı açıklamada başbakanın parti disiplin yetkilisi ve onun yardımcısına ‘güveninin tam’ olduğu belirtildi.
“Parti disiplininden sorumlu yetkililer, hükümeti destekleme konusunda başarısız olan Muhafazakâr Parti milletvekilleriyle konuşacak” diyen hükümet sözcüsü, “Makul bir gerekçe öne sürmeden, hükümet lehine oy vermeyenler orantılı bir disiplin işlemini bekleyebilirler” dedi.
Muhafazakâr Partili bir vekil, Reuters’a yaptığı açıklamada, “Disiplin altüst oldu, bu şekilde devam edemeyiz” dedi.
Birkaç vekil, Truss’ı derhal istifaya çağırıp onun yerini kimin alabileceğini tartıştı.
Truss ise milletvekillerine verdiği cevapta, yaptığı hatalardan dolayı üzüntü duyduğunu ama istifa etmeyeceğini belirtti.
İçişleri Bakanı Suella Braverman, resmi bir belgeyi şahsi e-posta hesabından parlamentodaki bir meslektaşına göndererek kuralları ihlal ettiğini belirterek dün istifasını sundu. Truss, Grant Shapps’ı içişleri bakanı olarak atadı.
