Soma’da 301 işçinin ölümüne yol açan maden faciasında bilirkişinin gerekli incelemeleri yapmadığı gerekçesiyle kusurlu olduğu tespit edilen kurumlardan Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK), Zonguldak’ta geçen yıl sekiz maden işçisinin yaşamını yitirdiği maden faciasında da suçlu bulundu.
TTK Kozlu Müessese Müdürlüğü’nün maden ocağında, taşeron firma Star İnşaat A.Ş. tarafından7 Ocak 2013 günü yürütülen hazırlık çalışmaları sırasında, sekiz maden işçisi yerin 640 metre altında galeri açarken ani metan gazı püskürmesi (degaj) sonucu ölmüştü.
Ölen maden işçilerinin yakınları, kazanın ardından tazminat davaları açmıştı. Zonguldak 2’nci İş Mahkemesi’nde devam eden dava için hazırlanan bilirkişi raporu mahkemeye ulaştı.
Sondaja ek önlemler alınsa sekiz işçi ölmeyecekti
Raporda sekiz madencinin yaşamını yitirdiği galeride gaz degajının önlenmesi için sondaj çalışması dışında bir uygulama yapılmadığına dikkat çekilerek, eğer yapılsaydı basıncın giderilerek patlama-püskürme olayının meydana gelmeyeceği belirtildi.
Taşerona yaptırmanın sonucu
Olayda, madende galeri açmanın taşerona verilmesinin ihmaller zincirinin asıl kaynağı olduğu belirtilerek şu ifadeler yer aldı:
“Olayda denetim ve gözetim faaliyetleri yapılmamış, kesene (yapılan iş miktarınca ödeme) ücret ile yapılan çalışmalar sonucu işçiler daha fazla çalışmaya zorlanmış ve bu durum detaylı iş güvenliği tedbirlerine uymamayı getirmiştir. Eksi 630 katı ve üzerilerinde gaz içerikleri uzun süre ölçülmemiş, kömür damarının gaz içeriği saptanmamış, yapılan sondajların sayısı ve niteliği yetersiz kalmış ve kaza meydana gelmiştir.”
TTK’nın taşerona vermesi yasal değil
Raporda ayrıca, TTK’nın madende galeri açma yetkisini bir taşeron firmaya vermesinin yasal olmadığı da vurgulandı.
Yasanın, teknoloji ve uzmanlık gerektiren işlerde alt işveren kullanılmasına izin verdiği ancak galeri açma işinin teknoloji, uzmanlık gerektiren bir iş olmadığı için TTK’nın asli işi olduğu belirtildi.
İş yasası ve tüzük maddelerine aykırı hareket eden davalı asıl işveren TTK ile alt işveren taşeron firmanın kusurlu oldukları belirtilen raporda, taşeron firmanın yüzde 70, TTK’nın ise yüzde 30 kusurlu olduğu kaydedildi.
TTK yöneticilerine Bakanlık koruması
Cumhuriyet Savcılığı, Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nce 8 işçinin ölümü ile ilgili hazırlanan bilirkişi raporunda taşeron firma ile birlikte kusurlu olduğu belirtilen TTK’nın eski ve yeni genel müdürleri ile yönetim kurulu üyeleri hakkında soruşturma izni istemişti. Ancak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bunu reddetmişti. Savcılık bakanlığın soruşturma izni vermemesi kararını Danıştay’a taşımıştı.
