Çanakkale’nin Biga ilçesinde 2011’de köy meydanında bulunan 2 bin 600 yıllık mermer yazıt, bölgede o dönemde kehanet merkezinin olabileceğine dair ipuçları veriyor.
Biga’nın Marmara Denizi’nin kıyısındaki Parion’un yakınında yer alan Kocagür köyünde 2011’de bulunan yazıt, köylülerce sandalye niyetine kullanıyordu.
Bölgede çalışma yapan arkeologlar yazıtı kazı envanterine ekleyip üzerinde çalıştı.
Araştırmalarda yazıtta bölgedeki yerleşimlerin kuruluşuna dair anlatımların yanı sıra tarihçi, coğrafyacı ve filozof Strabon’un eserinde de olduğu gibi Parion’un yakınında bir dönem kehanet merkezi olabileceğine sonucuna varıldı.
Anadolu’da birçok antik kentte rastlanan kehanet merkezleri, seçkinlerin ‘gelecekten haber almak’ amacıyla ziyaret ettiği yerler olarak biliniyor.
Antik kaynaklardan Strabon’un eserinde, Parion’a çok yakın bir bölge olan Adresteia’da Apollon ve Artemis’e ait kehanet merkezi olduğunun, bir süre sonra burası önemini yitirince toplanan mimari parçalarla Parion’da mimar Hermakreon tarafından Antik Çağ’ın Anadolu’daki en büyük sunağının inşa edildiği belirtiliyor.
Eserde ayrıca Parion’un kuruluşunda Paros, Milet ya da Erythrai kentlerinin aktif rol oynadığını bilgisi veriliyor.
Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Vedat Keleş yazıtla ilgili şunları dedi:
* Bu yazıtta Parion’un adının ‘Pariake’ olarak geçtiğini görüyoruz. Ayrıca yazıtta ismi okunamayan bir şahsın, Parion (Pariake) Artemisi’ne yaptığı bir sunudan bahsettiğini öğreniyoruz. Dolayısıyla bu yazıt bize Strabon’un eserinde ifade edildiği gibi Adresteia’da gerçekten bir Apollon ve Artemis kehanet merkezinin olabileceğini gösteriyor.
Şimdiye kadar rastlanmayan bir dil
* Daha da önemlisi bu yazıtın dili bizim bildiğimiz Grek alfabesine ait değil, farklı bir dille yazılmış; büyük ihtimalle Kuzey Ege’ye ait ünik bir dil. Bu bölge dışında şimdiye kadar rastlanmayan bir dil. Yazıtın tarihi dikkate alındığında Parion Antik Kenti’nin kuruluş sürecinde Anadolu halklarının da yer almış olabileceğinin yadsınamaz bir göstergesi olarak karşımıza çıktığını ve sonrasında bölgede sentez bir kültürün ortaya çıkmış olabileceğini güçlü bir şekilde bizlere sunuyor.
* Bu yazıt başta Parion olmak üzere bu bölgede kurulan kentlerin, kolonizasyon sürecinde Anadolulu yerel halkların aktif rol oynadığı ve sonrasında sentez bir kültürün bölgede hakim olabileceğini güçlü şekilde bizlere sunuyor. Yani çevredeki kentlerin kuruluşunda, bu bölgedeki yerel halkların belki daha baskın bir rol oynadığını açıkça gösteriyor.”
