Radikal İslamcı Irak Şam İslam Devleti’nin (IŞİD) ilerleyişi nedeniyle zorlu günler geçiren Irak’ta, toplumun tüm kesimlerini kucaklayamamakla suçlanan Şii Başbakan Nuri El Maliki ‘kenara itiliyor‘.
Cumhurbaşkanı Fuad Masum, yeni hükümeti kurma görevini Maliki’ye değil, Şii koalisyonun bugün aday gösterdiği Haydar el Abadi’ye verdi.
Beyaz Saray da Maliki’ye nazire yaparcasına el Abadi’ye tebrik ve destek mesajı yayınladı.
IŞİD krizinde de geri adım atmadı
Irak’ta yerel seçimler 30 Nisan’da düzenlenmiş ancak parlamentonun başbakanlık için bir isim ortaya atmamasına rağmen yeni hükümet kurulamamıştı.
Bu süreçte radikal Sünni İslam’ı savunan IŞİD’in ülkedeki ilerleyişi de, Maliki’nin ‘Şii çoğunluğu kayırması‘na, örgütün de bu nedenle Sünni azınlıktan destek bulmasına bağlanmıştı. ABD de Maliki üzerindeki ‘ulusal birlik hükümeti‘ baskısını artırmıştı.
Maliki ‘darbe’ demişti
Söz konusu kriz, yeni hükümetin kurulması için yasal sürenin dolduğu dün gece zirve yaptı.
Maliki devlet televizyonuna çıkıp seçimleri Şii blokun kazanması nedeniyle başbakanlık görevinin kendisinin hakkı olduğunu savundu; Celal Talabani’nin yerine önceki hafta seçilen Kürt kökenli cumhurbaşkanı Fuad Masum’u da kendisini yasal mühlet dolmadan hükümet kurmakla görevlendirmediği için anayasal darbe yapmakla suçladı.
Hatta, Irak başbakanının bu konuşmanın ardından kendisine bağlı güvenlik güçlerini ve tankları Bağdat’ta stratejik bölgelere yerleştirdiği, Şii milislerin Bağdat’ın giriş çıkışı kontrol altına aldığı haberleri de geldi.
Abadi’ye 130, Maliki’ye 40 oy
Ancak kriz, Maliki’nin istediği gibi sonuçlanmadı. Şii Ulusal Bloku bugün İslami Dava Partisi’nin sözcüsü Haydar el Abadi’yi aday gösterdi. Abadi’nin bloktan 130, Maliki’ninse 40 oy aldığı belirtiliyor. Maliki bu karara henüz tepki vermiş değil ancak yorumcular, Şii liderin direneceği görüşünde.
Beyaz Saray’dan kutlama
Öta yandan akşam saatlerinde Beyaz Saray adına açıklama yapan ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden, yeni hükümeti kurma görevi verilen Abadi’yi tebrik etti.
Başkan Obama’nın da yeni hükümete tebrik mesajı yolladığı ve özellikle IŞİD’e karşı savaş başta olmak üzere Irak hükümetine tam destek verdiği belirtildi.
Türkiye ve ABD Maliki’yi suçlamıştı
Irak’taki IŞİD krizine ülkenin kuzeyindeki hedefleri bomblayarak müdahil olan ABD dün geceki konuşmasından sonra da Masum’a destek vermiş; Amerikan Dışişleri Sözcüsü Marie Harf Maliki’yi, ”Anayasal ya da yargısal sürecin manipüle edilmesiyle veya zor kullanarak sonuç alma yönündeki tüm çabaları reddediyoruz” sözleriyle eleştirmişti.
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu da Maliki’yi suçlayarak, ”Başbakanlıkta ısrar etmesi ve bütün tarafların taleplerine rağmen vazgeçmemesi üzerine, darbe teşebbüsüne benzer bir durumla karşı karşıya kalındı. Daha önce Sünnilere benzer bir tutumla davranıldığı için Irak’ta sorunlar baş gösterdi” diye konuşmuştu.
