Hindistan, Pulitzer ödüllü Keşmirli gazetecinin yurt dışına çıkışına izin vermedi

2022 Pulitzer Uzun Metraj Fotoğraf Ödülü’nü kazanan Keşmirli gazeteci Sanna Irshad Mattoo, ödülünü almak için ABD’ye gitmek isterken Hindistan makamları tarafından engellendi.

Fotoğraf: Sanna Irşad Mattoo (Facebook)

Hindistan yönetimindeki Keşmir bölgesinden Pulitzer ödüllü foto muhabiri, Delhi havaalanından New York’a seyahat edecekken durdurulduğunu söyledi. Bu yıl birçok aktivist ve gazetecinin ülkeden çıkışları veya ülkeye girişleri engellendi.

Sanna Irshad Mattoo, Kovid-19 salgını haberleriyle Pulitzer ödülüne layık görüldü ve ödül törenine katılmak üzere yola çıktı. Ödüllü gazeteci, ‘geçerli bir vize ve bileti olmasına rağmen’ durdurulduğunu belirtti.

Al Jazeera’ya ‘kalbi kırık’ olduğunu söyleyen Mattoo’nun, ülke dışına uçması altı aydan kısa bir süre içinde ikinci kez engelleniyor.

Bağımsız bir sivil toplum kuruluşu ‘Gazetecileri Koruma Komitesi’nin (CPJ) Asya Koordinatörü Beh Lih Yi, “Doğru seyahat belgelerine sahip ve en prestijli gazetecilik ödüllerinden biri Pulitzer’i kazanan Keşmirli gazeteci Sanna Irshad Mattoo’nun yurt dışına seyahat etmesinin engellenmesi için hiçbir neden yok” dedi.

Koordinatör, “Bu karar keyfi ve aşırıdır. Hindistan makamları, Keşmir’deki durumu haber yapan gazetecilere yönelik her türlü taciz ve yıldırma eylemine derhal son vermelidir” ifadelerine yer verdi.

Haziran 2021’de Keşmir Lidderwat’ta bir çobana koronavirüs aşısı uygulanıyor. Sanna Irşad Mattoo bu fotoğrafla 2022 Pulitzer Ödülü’nü kazandı. Fotoğraf: Sanna Irşad Mattoo (Reuters)

Hindistan hükümetinin neden durdurulduğuna dair henüz bir açıklama yapmadığı 28 yaşındaki foto muhabiri, Temmuz ayında bir kitap tanıtımı ve fotoğraf sergisi için Paris’e giderken aynı havaalanında benzer şekilde durdurulmuştu.

Başka gazeteciler de engellendi

Mart ayında The Washington Post için yazan gazeteci Rana Ayyub, Uluslararası Gazeteciler Merkezi’nde bir konuşma yapmak üzere İngiltere’ye uçmak üzereyken Mumbai havaalanında durdurulmuştu.

Nisan ayında, eski Af Örgütü Hindistan koordinatörü Aakar Patel, Bangalore havaalanında ABD’ye giden bir uçağa binerken iki kez durduruldu. Daha sonra bir mahkeme tarafından izinsiz ülkeyi terk etmesi yasaklandı.

Ağustos ayında, Hint kökenli Emmy adayı ABD’li gazeteci Angad Singh, Delhi’ye iner inmez New York’a geri gönderildi. Hindistan hükümeti olayla ilgili yorum yapmazken, Singh’in ailesi, sınır dışı edilmeden önce pasaportuna havaalanında el konulduğunu söyledi.

Federal hükümet bu yılın başlarında, 30 yıldan fazla bir süredir Hindistan’ı ziyaret eden Sussex Üniversitesi’nden antropolog Profesör Filippo Osella’yı sınır dışı etti. Geçen hafta Hindistan hükümeti, akademisyenin ‘en yüksek kara liste kategorisine’ yerleştirildiğini söyleyerek kararını mahkemede savundu.

Keşmir bölgesinde merkezi yönetimin baskısı sürüyor

Hindistan ve Pakistan’ın hak iddia ettiği tartışmalı bir bölge olan Keşmir’de, 1989’da Hindistan yönetimine karşı bir isyanın başlamasından bu yana on binlerce kişi öldürüldü. Bölgede kalıcı olarak yarım milyondan fazla asker konuşlanmış durumda ve bu da Keşmir’i dünyanın en militarize bölgelerinden biri haline getiriyor. Hindistan, kuvvetlerin silahlı direnişi bastırmak için konuşlandırıldığını söylüyor.

Keşmir, 26 Ocak 2022. Fotoğraf: Sanna Irşad Mattoo (Reuters)

Hindistan’ın Hindu milliyetçisi hükümeti, 2019’da Keşmir bölgenin özel statüsünü kaldırdıktan sonra gazetecilere ve aktivistlere yönelik baskılarını yoğunlaştırdı. Bölgenin yasama organı askıya alınmış durumda, doğrudan Yeni Delhi’den yönetiliyor ve yerel nüfusun demokratik hakları kısıtlı.