Bilindiği gibi Türkiye Tek Yürek Kampanyası kapsamında 115 milyar TL toplandığı ilan edildi. Bunun zaten 30 milyar TL’si kârını Hazine’ye devretmesi gereken Merkez Bankası’ndan gelmişti.39 milyar Tl’si kamu bankalarından. Toplanan paranın 90 milyar civarında kısmı kamu kurumlarına aitti. Yani para devletin bir cebinden diğer cebine aktarılmıştı. Nitekim geçtiğimiz hafta sermayeleri eriyen Halkbank 30 milyar TL, Vakıfbank ise 32 milyar TL sermaye artırım kararı aldı.
Bu arada 21 Mart tarihi itibarıyla Afet Yeniden İmar Fonu kuruldu. AKP iktidarı giderayak hiçbir planlama, sistemli bir çalışma yapmadan apar topar 7 bakanın yönetiminde bulunduğu, elbette Cumhurbaşkanı’ndan talimat almadan adım atamayacak yeni bir yapı oluşturdu. Seçime doğru vergi alınabilecek hiçbir kesimi ürkütmek istemediği için de fonun gelir kaynaklarının bağış, yardım, hibe ve kredilerden oluşacağı belirtiliyor. Kredi alabilmek de anapara ve faizleri geri ödeyecek gelir kaynaklarıyla mümkün olabileceği için fon şimdiden işlevsizleşmiş durumda.
Peki, depremin maddi kayıplarının karşılanmasını finanse edecek gelir kaynakları nereden sağlanabilir? Kestirmeden cevap verelim; para kimde varsa, son yıllarda kimler büyük kârlar sağlamışsa, onlardan… Başta söyleyelim, milli gelir içindeki payı giderek gerilemiş, 2021’de yüzde 30,1 iken, 2022’de yüzde 26,5’e kadar düşmüş emek kesiminden değil. Katma değer içerisinde sermayenin payını temsil eden, 2022’de pastanın yüzde 54,5’ine el koyan varlıklı kesimden. Yani kârlar, rantlar ve faizlerden.
