Sağlık Bakanlığı’nın Covid-19 tedavi rehberinde yer alan ve kullanımına bazı uzmanların itiraz ettiği favipiravirle ilgili güncelleme geldi.
Uzmanların etkisini sorguladığı ilaç, Covid-19 rehberinin ‘Çocuk Hasta Yönetimi ve Tedavi’ bölümündeki güncellemeyle 12-15 yaşındaki çocuklara da önerildi. İlaç önceden 15 yaş üstü çocuklarda kullanılabiliyordu.
Uzmanlar ne diyor?
Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Önder Ergönül söz konusu ilaçla ilgili Diken’e şöyle konuşmuştu: “Favipiraviri kullanan ülkeler çok az, Türkiye de o ülkelerden biri. Çünkü klinik çalışmalarda etkinliği gösterilmiş bir ilaç değil. Şu anda ABD, İngiltere, Almanya ve Japonya’da rehberler var ve bu rehberlerde favipiravirin önerilmiyor. ESCMID (Avrupa Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği) rehberinin de benzer şekilde olacağını rahatlıkla söyleyebilirim. Dünyanın bildiğini, uyguladığı bilgileri süzerek, en doğru şekilde halkımıza, hekimlerimize aktarmamak olur mu?”
Türk Tabipleri Birliği Merkez Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Şebnem Korur Fincancı Dr. Şebnem Korur Fincancı da Diken’e şunları söylemişti: “Favipravir ilacının Covid-19’da kullanımını destekleyen çok çalışma yok. Türkiye’de de durumun ne olduğunu da bilmiyoruz. Bu ilacın da üretimi ve şirketlerle ilişkisi hakkında iddialar var. Onların da araştırılması gerekiyor. Şu an Covid-19 tedavi edilebilen bir hastalık değil. Sadece destekleyici tedaviler var. Türkiye’de ölüm oranlarını azaltan tek bir şey varsa o da sağlık çalışanlarının büyük emeklerle verdiği destekleyici tedavilerdir.”
Eski GATA Yüksek Bilim Konseyi üyesi, enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanı Prof. Dr. Levent Doğancı ise “35-40 kişilik çalışmalarla bu ilacı Türkiye’ye soktular. Hiçbir Batı ülkesi, Japonya dahil bu ilacı kullanmıyor. Hiçbir Batı ülkesinin kullanmadığı bu ilacı nasıl insanlara kullandırıyoruz, bunu sormamız lazım. İlacın hâlâ uluslararası bir makalesi yok” demişti.
Hidroksiklorokin nihayet kaldırıldı
Ayrıca rehberde çocuk hastalarda hidroksiklorokin ve lopinavir/ritonavir kullanımının kaldırıldığı görüldü.
Salgının başında farklı ülkelerde denenen hidroksiklorokin, geçen yıl faydalı olmadığı hatta ölüm riskini artırabildiğine dair araştırmalar sonrasında pek çok ülkede Covid-19 tedavisinde kullanılmaz olmuştu. 25 Mayıs 2020’de, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) sıtma ilacı olarak da bilinen hidroksiklorokinin klinik çalışmalarını güvenlik kaygılarıyla durdurmuştu. ABD İlaç ve Gıda Dairesi de ilacın kullanım onayını 15 Haziran’da geri çekmişti. Ardından başka ülkelerden de peş peşe benzer adımlar gelmişti.
Aylarca hem çeşitli uzmanlık dernekleri hem de Türk Tabipleri Birliği ilacın kullanımının durdurulması için hükümete çağrıda bulunmuştu.
Tartışmalı ilaç nihayet 7 Mayıs’ta Sağlık Bakanlığı Covid-19 Rehberi’nin ‘Erişkin Hasta Tedavisi’ bölümünden çıkarılmıştı.
