BURAK BOYOĞLU
@burakbyglu
Çin’den bile düşük asgari ücreti, genç nüfusu ve kırılgan para birimiyle yeni bir üretim üssü doğuyor: Türkiye.
Oppo ve Xiaomi’den sonra Çinli akıllı telefon üreticisi Vivo da Türkiye’de üretime başlıyor. Çinli şirket ilk etapta Gebze’de 200 kişiyi istihdam edecek.
Çinli şirketlerin peş peşe Türkiye’de fabrika açmasının nedeni ise tamamen ‘duygusal.’
Ucuz işgücü
Türkiye’de nisan ayındaki kur şokuyla birlikte asgari ücret 283 avroya kadar geriledi. Bu rakam, dünyaya ucuz işgücüyle nam salmış Çin’in pek çok eyaletindekinin bile altında. Çin’in en kalabalık şehri Şanghay’da asgari ücret tutarı 313 avrodan fazla. Başkent Pekin’de de 279 avro.
Hal böyleyken Türkiye artık ‘ucuz emek ülkesi’ konumunda.
İktidar ise rekabetçi kur politikasının kalıcı ve nitelikli büyüme sağlayacağı görüşünde.
İşin Çin tarafında ise durum şimdilik gayet toz pembe. Çinli şirketler hem kendi ülkeleri kadar ucuz işgücüyle üretim yapacağı bir pazar buldu, hem de ileride Avrupa’ya yakınlığı sebebiyle Türkiye’yi yeni bir üs olarak kullanabilir.
Fahiş vergiler
Türkiye’de her yıl, yaklaşık 13 milyon adet akıllı telefon satışı yapılıyor. Akıllı telefonlar Türkiye’nin önemli ithalat kalemlerinden biri. Hükümet, dövizin sürekli yurt dışına akmasını, bu alanda yıllar içinde sürekli çıkardığı yeni düzenlemelerle engellemeye çalışıyor: Telefonlara taksit sınırlaması, yurt dışından gelen telefonların kayıt ücretlerinin katlanarak artırılması ve son olarak ucuz segmentteki telefonların yüksek fiyattan vergilendirilmesi.
Halihazırda Apple ve Samsung’a karşı ‘uygun fiyat’ stratejisiyle rekabet veren Çinli markalar ise Türkiye pazarındaki vergi engelini aşabilmek için artık fabrika kurmak zorunda.
Fakat Türkiye’de ucuza telefon sahibi olmak hala hayal.
Mevcut durumda bir vatandaş gümrük girişi 2 bin TL olan bir cep telefonunu için;
Yüzde 1 Kültür Bakanlığı payı 20 TL (2 bin 20 TL)
Yüzde 10 TRT bandrol ücreti 202 TL (2 bin 222 TL)
Yüzde 50 ÖTV 1.111 TL (3.333 TL)
Daha sonra yüzde 18 KDV 600 TL vergi ödüyor.
Sonuçta, 2 bin TL gümrük girişli telefonun 1933 TL’lik vergisi sonrası bayi karı hariç fiyatı ise 3 bin 933 TL’ye geliyor.
Yerli üretim sonrası beklenen düşüş miktarı ise yüzde 10 ile 15 arası.
Ayrıca fabrikalarda şu an sadece giriş segmenti telefonların üretilecek olması da vatandaşı etkileyecek bir diğer faktör.
Yeni ve yüksek donanımlı bir telefon tercih etmek isteyenlerin hala 10 bin lirayı gözden çıkarması gerekiyor.
