Adana, Avrupa’nın ‘plastik çöplüğü’ne dönüştü. Çoban İbrahim Yıldız çevresinde hayvanlarını otlattığı kanalla ilgili “Buralarda biz ona ‘pislik kanalı’ diyoruz. Hayvanlarım süt vermiyor” dedi.
France 24 haber sitesine göre Türkiye, 2025’te Avrupa Birliği’nden (AB) 510 bin ton, Britanya’dansa 140 bin ton ithal ettiği plastik atıkla ‘Avrupa’nın çöplüğü’ne dönüştü. Çevreciler Antalya’da dün (9 Kasım) başlayan Birleşmiş Milletler (BM) COP31 iklim konferansı kapsamında bu duruma dikkat çekiyor.
Avrupa Komisyonu’nun geçen yıl 94 milyon avro (5 milyar 310 milyon 562 bin 900 lira) değer biçtiğini bu ticaretle, geri dönüştürülemeyen plastikler hem Akdeniz hem de Türkiye’nin tarım sahalarını kirletiyor.
Habere göre doğaya terk edilen veya yakılan atıklar şunlar: Fransız jambonunun plastik ambalajı, Avusturya’dan gelen boş cips paketi, Britanya’dan gelen kullanılmamış domates sosu poşeti.
Atıkların yaklaşık yüzde 60’ının Adana’ya götürüldüğü belirtiliyor. Burada 170 geri dönüşüm şirketi var.
Bakan reddediyor
Çevre, Şehircilik, Altyapı ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum çöp ithalatı yapıldığını reddediyor. Ülkeye gelenlerin hammade olarak kullanılabilecek geri dönüştürülebilir maddeler olduğunu söylüyor.
Adana’da yasadışı atık ithalatı tespit edildiğinde de bakana göre gerekli cezalar kesilip işletmeler kapatılmış.
Gündoğdu: Cezalar yeterli değil
Deniz biyoloğu Prof. Dr. Sedat Gündoğdu’ya göre Adana ve çevredeki parçacıklar nehir ve sel sularıyla kıyılara taşınıyor:
“Akdeniz’deki mikroplastik konsantrasyonlarını ölçtük. Değerler daha önce gözlemlenen seviyelerin 65 katına kadar çıkıyor. Bunların yüzde 93 geri dönüşüm merkezlerinde parçalanmış atıklardan geliyor. Kalıcı bir durum olduğu için ekolojik felaket; denize bir kez ulaştığında tüm Akdeniz kirlenir.”
Gündoğdu ayrıca para cezalarının ve denetimlerin de yeterli olmadığını söylüyor.
‘Adana, Avrupa’nın çöplüğü değildir’
Adana’nın Seyhan ilçesindeki Küçükdikili’de yaşayanlar duruma tepkili. Geri dönüşüm firmalarının kazara çıkan yangımış gibi gösterdiği atıkların rutin bir şekilde açık havada yakıldığı iddia ediliyor.
Habere göre ülke genelindeki geri dönüşüm tesislerinde her yıl yaklaşık 200 yangın çıkıyor. Tesisin yakınında yaşayan Murat Esin şöyle konuştu:
“Koku ve her şeyi kaplayan kül nedeniyle nefes alamıyoruz. Kanser vakaları arttı, kimse bizi dinlemiyor.”
Ağustosta düzenlenen bir gösteride de protestocular “Adana, Avrupa’nın çöplüğü değildir” diye slogan atmışlar.
Gündoğdu’ya göreyse ‘COP31 fırsat’: “Çöp ticaretine son verilmesi çağrısı Türkiye’yi liderlik konumuna getirecek. Sıfır atık hedefine bu ithalata son verilerek ulaşılabilir.”
‘İngiliz plastik atığı Adana’da atılıp yakılıyor’
Gönüllü çevreci grup Greenpeace de 2021’deki bir araştırmasında İngiliz marketlerinden çıkan plastik atığın Adana’da gömüldüğünü ve yakıldığını duyurmuştu.
Guardian’a göre o yıl Türkiye, yoğurt kabı, salata poşeti ve plastik film dahil Britanya’nın plastik atık ihracatının yüzde 94’ünde kullanılan atık türlerini yasak ilan etmişti. Geri dönüşüm sektörünün baskısıyla yasak geri çekilmişti.
