2025 yılında, Merkez Bankasının gösterge faizini enflasyonun üstünde tutması nedeni ile Mevduatta yıllık brüt faiz getirisi yüzde 6,25 oldu. Bu nedenle kısmen döviz mevduatından TL mevduatına dönüş oldu.
Burada iki sorun var, birisi TÜFE’nin tartışmalı bir veri olması, diğeri de reel getirinin brüt olmasıdır.
- 2025 yılında Yüzde 30,89 olan TÜFE yerine, yüzde 37,68 İTO geçinme endeksini alırsak ,2025 yılı mevduatın brüt reel getiri oranı yüzde 1 olur.
- TÜFE 30,89‘a göre ve yüzde 15 stopaj hesabına göre 2025’te mevduatta net reel getiri oranı yüzde 2,18
Merkez Bankasının gösterge faizini sürekli TÜFE’nin üstünde tutması gerekir. Aksi halde yeniden döviz talebi artar.
Öte yandan en büyük banknot 200 TL’dir. 200 liralık banknot 1 Ocak 2009 tarihinde yürürlüğe girdi. TÜFE hesabına göre, 2009 ocak ayında 200 liraya alınan bir mal veya hizmet, bugün 4 bin 180 liraya alınıyor. 2009 başında cüzdanında 1000 lira taşıyan bir kişinin bugün aynı işi görmesi için, 20 bin 900 lira taşıması gerekir.
20 bin 900 lira için 104 adet 200 liralık bir adet 100 liralık taşıması gerekir. Nereye sığdıracaksın?
Hükümet bu yolla kayıt dışı işlemleri önlemek istiyor ve fakat aynı zamanda daha büyük soruna yol açmış oluyor. Zira bu defa herkes dolar ve Euro taşıyor. Günlük alışverişlerde döviz TL yerini alıyor.
Merkez Bankasının, 1000’lik ve 5000’lik banknot basması gerekir.
