Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan dün Hollanda’nın Lahey kentindeki NATO liderler zirvesinde ABD, Fransa, ve Almanya başta olmak üzere birçok ülkenin lideriyle görüştü. Gazze, İsrail-İran ilişkileri, ticaret anlaşmaları ve Eurofighter ve F-35 savaş uçakları meseleleri masaya yatırıldı.
Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump’ın salı gülerek tokalaştıkları görüntüler sosyal medyada gündem olmuştu. Bu, Trump’ın ikinci başkanlık dönemindeki ilk yüz yüze görüşmeleriydi. Karşılamanın ardından Erdoğan, zirvenin yapılacağı Lahey kentine hareket etti.
Türkiye, ABD’den sonra NATO’daki en büyük ikinci askeri güç.
Masaya şu konular yatırıldı:
- İsrail-İran ateşkesi
- İsrail’in Gazze’deki katliamları
- F-35, F-16 ve Eurofighter savaş uçakları
Trump görüşmesi
Erdoğan, NATO Liderler Zirvesi sonrası basın toplantısında ‘Trump’ın gayretiyle sağlanan’ İsrail-İran ateşkesinini ‘memnuniyetle’ karşıladığını söyledi. Ayrıca iki ülkenin, ‘dostu’ Trump’ın çağrısına uymasını beklediğini belirtti.
Dahası, Türkiye’nin 2017’de Rusya’dan aldığı S-400 hava savunma sistemi meselesi konuşuldu. S-400 alımı yüzünden ABD, 2020’de Türkiye’ye ‘Amerika’nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası’yla (CAATSA) yaptırımlar uygulamıştı. Bu, ABD’nin bir NATO müttefikine uyguladığı ilk savunma yaptırımlarıydı.
Böylece ABD, Türkiye’yi F-35 programından da çıkarmıştı.
Türkiye 40’ar adet F-35 ve F-16 istiyor
Bloomberg’in haberine göre iki lider buluşmazdan önce konuya dair anonim konuşan iki Türk yetkili, Erdoğan’ın S-400 yasağını kaldırması için Trump’ı ikna etmeye çalışacağını söyledi.
Ayrıca Erdoğan, Türkiye’nin NATO üyeleriyle uyum içinde çalışabilmesi için F-35 jetlerinin satın alınması gerektiğini savundu. Yetkililerin aktardığına göre Türkiye toplamda 40’ar adet F-35 ve F-16 satın almak istiyor.
Bununla birlikte Cumhurbaşkanı, ABD yapımı savaş uçaklarında kullanılan ve Türkiye’nin geliştirdiği Kaan ile Hürjet uçaklarında da yer alacak ‘F110’ ve ‘F404’ tipi GE Aerospace motorlarının temini ve Türkiye’de montajının yapılabilmesi için ABD’den onay talep etti.
NATO Liderler Zirvesi sonrası basın toplantısında konuşan Erdoğan, ”F-35 konusunda 1 milyar 300-400 milyon dolar ödeme yaptık ve F-35’leri alma noktasında Sayın Trump’ın da iyi niyetli olduğunu gördük” dedi.
Ayrıca NATO ülkeleri, İspanya dışında, 10 yılda savunma harcamalarını gayri safi yurt içi hasılalarının yüzde 5’ine çıkarma kararı aldı.
Fransa Cumhurbaşkanı Macron…
Erdoğan, Avrupa yapımı füze savunma sisteminin ortak üretilmesini reddeden Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’u yumuşatmaya çalıştı.
Türkiye uzun süredir Macron’dan Avrupa sistemlerinin tedariki için onay istiyor. Bloomberg’e konuşan Türk yetkililere göre SAMP/T sisteminin (orta menzilli hava savunma sistemi) satışının onaylanması Türkiye’nin gelecek iki-üç yılda ‘çelik kubbe’ füze savunma kalkanı inşa etmesini hızlandırabilir.
Almanya Başbakanı Merz…
Almanya Başbakanı Friedrich Merz’le görüşen Erdoğan, Almanya’nın Türkiye’ye Eurofighter savaş uçağı satmasını talep etti.
Türkiye 20’den fazla Eurofighter ve nispeten uygun maliyetli bazı eski modelleri satın almak istiyor. Maliyetin yaklaşık 10 milyar euro olabileceği belirtiliyor.
Bloomberg’in analizine göre Erdoğan, Türkiye Hava Kuvvetleri’ni modernize etmeyi hedeflerken, aynı zamanda Ankara’nın Rus yapımı hava savunma sistemi satın alması nedeniyle uygulanan ABD yaptırımlarını hafifletmeye çalışıyor.
Erdoğan ayrıca Almanya’dan Leopard tankları, Alman yapımı denizaltılar ve diğer silah sistemleri için yedek parça istiyor.
