Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, dokuz madde ve 50 hedeften oluşan ‘İnsan Hakları Eylem Planı’nı duyurdu.
Erdoğan, Ankara’daki Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi’ndeki tanıtım toplantısında, plana dair değerlendirmelerde bulundu.
Planda bahsedilen dokuz amaç şunlar:
Erdoğan’ın açıklamasından satır başları şöyle:
* Eylem planımız 11 temel ilkeyle başlıyor. Asla vazgeçmeyeceğimiz bu ilkeler şunlardır:
- İnsan doğuştan sahip olduğu hakları ile yaşar. Devletin görevi de korumaktır.
- İnsan onuru bütün hakların özü olarak hukukun etkin koruması altındadır.
- Dil, din, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce temelinde hiçbir ayrımcılık söz konusu olmaksızın herkes hukuk önünde eşittir.
- Kamu hizmetinin herkese eşit, tarafsız biçimde sunulması.
- Mevzuat tereddüt doğurmayacak şekilde açık kurallar içerir.
- Sözleşme özgürlüğüne, kazanılmış hakların korunması prensibine aykırı olarak müdahale edilemez.
- Devlet girişim ve çalışma hürriyetini korur ve geliştirir.
- Adli ve idari işleyiş masumiyet karnesi lekelenmeme hakkı ve ceza sorumluluğunun şahsiliğini koruyan bir yaklaşımı merkezine alır.
- Hiç kimse düşünce açıklamaları nedeniyle özgürlüğünden yoksun bırakılamaz.
- Hukuk devleti her alanda tahkim edilir.
- Haklarının ihlal edildiğini iddia eden herkes hak ve özgürlüklere saygının esasıdır.
* İnsan Hakları Eylem Planı, değişim ve reform irademizin devam ettiğinin ve devam edeceğinin bir örneğidir. İnsan Hakları Eylem Planı’nın hazırlığında asıl belirleyici, milletimizin ihtiyaç ve talepleri olmuştur. Milletimizin beklentileri doğrultusunda oluşturulan Eylem Planı’ndaki her bir faaliyetin arkasında geniş tabanlı bir istişare süreci vardır.
* Avrupa Birliği’yle vize serbestisi konusundaki çalışmalara hız veriyoruz.
‘Uzun yargılama’ tazminatı
* İnsan Hakları Eylem Planı, iki yıllık bir zaman diliminde uygulanmak üzere hazırlanmıştır. Demokratik katılımı güçlendirmek için, siyasi partiler ve seçim mevzuatında değişiklik yapmak üzere kapsamlı bir çalışma başlatıyoruz.
* Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru sisteminin etkinliğini artırmayı hedefliyoruz. Kamu Denetçiliği Kurumu’yla Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’nun kararlarını, kişisel verilerin korunması suretiyle kamuoyunun erişimine açıyoruz.
* İnsan Hakları Tazminat Komisyonu, Anayasa Mahkemesi’ne başvuruya gerek kalmaksızın, uzun yargılama zararlarını karşılayacak.
İnsan hakları komisyonu
* Barolar, STK’lar ve üniversitelerden temsilcilerin katılımıyla bağımsız bir Ceza İnfaz Kurumları İnsan Hakları İzleme Komisyonu kuruyoruz.
* Hakim ve savcılara coğrafi teminat sağlayarak, hem yargı teminatını güçlendiriyor, hem de kararların hızlanmasını temin ediyoruz. İdari yargıda gerekçeli kararın 30 gün içinde yazılmasını zorunlu kılıyoruz.
* Elektronik tebligat uygulamasına, yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızı da dahil ediyoruz.
* Tüm ilk derece ve istinaf mahkemesi kararlarını, kişisel verileri koruma ilkesine uygun şekilde, kamuoyunun erişimine açıyoruz.
* İdareye yapılan başvurularda idarenin cevap verme süresini 60 günden 30 güne indiriyoruz.
* Çocuk mahkemelerini çocuk dostu olacak şekilde tasarlıyor, duruşmalara hakim, savcı ve avukatların cübbesiz katılımına imkan sağlıyoruz.
İş davalarına düzenleme
* İş davalarının daha hızlı sonuçlanmasını temin için, hakimlerin, SGK kayıtlarına bilişim sistemi üzerinden erişebilmesini sağlıyoruz.
* İddianamelerin mağdur ve müştekilere de tebliği uygulamasını başlatıyoruz. İdari davalarda dosyaya sonradan giren bilgi ve belgelerin taraflara tebliğini de zorunlu hale getiriyoruz.
* Yargıdaki unvanlı görevler için kıdem şartı aranacak. Hakim ve savcı yardımcılığını sisteme kazandırıyoruz. Hatalı rapor hazırlayan bilirkişi sistemden çıkarılacak.
* Kamu çalışanları ve öğrenciler kendi bayramlarında izinli sayılacak. Tutuklamayı gerektiren katalog suçları daraltıyoruz.
Otelde gözaltı yok
* İfade vermek için mesai saati dışında gözaltına alma, otelde gecenin bir yarısı gözaltına alma gibi uygulamalara son veriyoruz. Eylem Planı ile ifade alma işlemleri artık 7 gün 24 saat yapılabilecek.
* İşkence iddialarıyla ilgili disiplin soruşturmalarında zaman aşımını kaldırıyoruz. Görevin gereklerine aykırı olarak hak ihlaline sebebiyet veren kamu görevlileri için rücu ve disiplin işlemlerinin etkinliğini artırıyoruz.
* Eşe karşı işlenen suçlarla ilgili öngörülen ağırlaştırıcı sebebi, boşanmış eşi de kapsayacak şekilde genişletiyoruz. Kadına karşı şiddet suçlarını etkin şekilde soruşturmak amacıyla kurulan özel soruşturma bürolarını ülke genelinde yaygınlaştırıyoruz.
* Tek taraflı ısrarlı takip fiillerini ayrı bir suç olarak düzenliyoruz. Şiddet mağduru kadınlara avukat görevlendirilmesini sağlıyoruz.
* Kamu idarelerinin taraf olduğu aynı nitelikteki uyuşmazlıklarda ‘pilot dava’ usulü getiriyoruz.
Hukuk fakültesi artık dört değil beş yıl
* Hukuk fakültelerinde öğrenim süresini beş yıla çıkarıyoruz. Kontenjanlarını da daha nitelikli eğitim verilecek şekilde gözden geçiriyoruz.
* İnsan hakları eylem planı dilek ve temenni belgesi değildir. Hayata geçmesi için devletin tüm kurumlarına iş düşüyor. Eylem planımızın nihai amacı yeni ve sivil bir anayasadır.
* İfade ve basın özgürlüğüne ilişkin standartları yükseltmek için gazetecilerin mesleki faaliyetlerinin kolaylaştırılmasına yönelik tedbirler geliştiriyoruz.
