AYŞEGÜL KASAP
aysegulkasap@diken.com.tr
@aysegul_kasap
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı 2021 Sayıştay raporuna göre, engelli evde bakım ödemelerinin ilgili hak sahiplerine aktarılması amacıyla önce özel bir bankayla sözleşme yapılmış. Sonra promosyon hesabı açılmış. Daha fazla para elde etmek için de engellilere ait olan paralar günlerce hesaplarda bekletilmiş. Yani hak sahiplerine zamanında ödeme yapılmamış.
Dahası açılan bu hesaptan il müdürlüklerince çeşitli harcamalar yapılmış. Genel bütçeye gelir olarak da kaydedilmemiş.
‘Kamu kaynağı niteliğindeki tutarlardan ilave menfaat elde edildiğini’ belirten Sayıştay, “Hak sahibi kişilerin ödemeleri gecikmeli olarak almaları dolayısıyla mağduriyete sebebiyet verildi” dedi.
Mevzuata göre, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri her türlü mali kaynaklarını Merkez Bankası (MB) veya muhabiri olan bankada açılacak TL cinsi vadesiz hesaplarda tutmakla sorumlu.
Sayıştay raporlarına göre, Kayseri ve Bartın il müdürlükleri engelli evde bakıma destek yardımı ödemeleri için özel sermayeli banka şubeleriyle sözleşmeler imzaladı. Buraya engelliler için ödenen paralarsa, promosyon ödemeleri için belirli süre banka hesaplarında bekletildi. Daha sonra bu promosyonlar banka şubeleri tarafından il müdürlüklerine ait banka hesaplarına aktarıldı.
‘Promosyanla menfaat elde edilemez’
Bu kapsamda; Kayseri İl Müdürlüğü’ne 2012’den 2021’e kadar toplamda 1 milyon 788 bin 876,78 TL, Bartın İl Müdürlüğü’neyse 2018’den 2020’ye kadar toplamda 390 bin TL promosyon ödendi.
Sayıştay şu notu düştü: “Yukarıda belirtilen genel tebliğler ve yönetmelik kapsamındaki kurumların, mali kaynaklarının değerlendirilmesinde faiz veya kâr payı dışında ayni ya da nakdî başkaca bir menfaat temin edemeyeceği açıkça hüküm altına alındığından söz konusu il müdürlüklerinin promosyon ödemesi adı altında bir menfaat elde etmesi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.”
Genel bütçeye kaydedilmedi
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı 2012’de Kayseri Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne yazı göndererek “Promosyon geliri elde etmenin mali mevzuata aykırı” demiş. Ama buna rağmen Kayseri İl Müdürlüğü promosyon geliri elde etmeye devam etmiş.
Dahası promosyon ödemesi adı altında yönetmeliğe aykırı şekilde elde edilen bu ‘menfaat’ genel bütçeye gelir olarak kaydedilmesi gerekirken bu da yapılmamış.
Sayıştay incelemesinde Bartın İl Müdürlüğünde promosyon hesabında bulunan tutarın tamamının çeşitli harcamalarda kullanıldığı tespit edildi.
Kayseri İl Müdürlüğü’ndeyse promosyon hesabına aktarılan 1 milyon 788 bin 876,78 TL’nin, 1 milyon 142 bin 878,39 TL’si çeşitli harcamalarda kullanılmış. Geri kalan 645 bin 998,39 TL’siyse Strateji Geliştirme Başkanlığının 16.12.2021 tarihli yazısına istinaden 21.12.2021 tarihinde genel bütçeye gelir kaydedilmiş.
Ayrıca kamu kaynağı niteliğinde olan promosyon hesaplarına ilgili banka şubeleri tarafından aktarılan tutarlala, bu hesaptan yapılan harcamaların muhasebe kaydı da yapılmamış.
Hak sahipleri mağdur edildi
İl müdürlükleriyle banka şubeleri arasında yapılan sözleşmelere göre engelli evde bakım ödemelerinin banka hesaplarında, Kayseri’de iki ya da üç iş günü, Bartın’daysa bir ya da beş iş günü bekletilmesi gerekiyordu. Daha sonra da hak sahiplerine ödenecekti. Ama yapılan incelemede, söz konusu ödemeler, sözleşmelerde belirlenen sürelere ek olarak, çoğunlukla sistematik bir şekilde 11 güne varan sürelerde banka hesabında bekletilmiş.
Sayıştay şunları kaydetti: “İlgili banka şubelerinin sözleşmede belirlenen süreleri aşacak şekilde hesapta beklettiği kamu kaynağı niteliğindeki tutarlardan ilave menfaat elde etmiş olma ihtimali ve hak sahibi kişilerin ödemeleri gecikmeli olarak almaları dolayısıyla mağduriyete sebebiyet verilmesi hususları dikkate alındığında il müdürlüklerince bu konunun takip edilmesi önem kazanmaktadır.”
Sayıştay ayrıca bakanlığın bugüne kadar bir kontrol mekanizması kurmadığını ve yaşanan mağduriyetlere karşı bir önlem alınmadığını da belirtti.
