Merkez Bankası (MB) enflasyon hedefleriyle ilgili olarak kanunun getirdiği zorunlulukla yayınladığı ‘açık mektup’ta hedefin neden tutturulamadığına ilişkin yorum yapmadı.
Yılın ilk enflasyon raporunu açıklayan MB Başkanı Şahap Kavcıoğlu, “Enflasyonun 2022 yıl sonunda yüzde 23,2 olarak gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz” demişti. En son açıklanan raporda 2022 sonu için bu oran 11,8’di.
Ancak bu durum şaşırtıcı değil. Çünkü MB’nin hedefleri 11 yıldır tutmuyor.
MB’nin 28 Ekim 2021’de yayımladığı son enflasyon raporunda 2021 yıl sonu için yüzde 18,4 oranında bir enflasyon tahminine yer verilmiş ancak Aralık 2021’de yıllık tüketici enflasyonu yüzde 36,08’le 19 yılın zirvesine ulaşmıştı.
MB’nin orta vadeli enflasyon hedefi halen yüzde 5 seviyesinde. Ancak Merkez Bankası, enflasyonda hedefi (yüzde 6,5) en son 2010 yılında tutturmuştu. Kanunen görevi fiyat istikrarı olsa da 10 yıldır belirlediği seviyenin uzağında kalan MB, 2021 yılına da yüzde 5 hedefiyle başlamış, daha sonra tahminlerini sırasıyla yüzde 9,4-12,2-14,1 ve son olarak 18,4’e çıkarmıştı.
Halbuki Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın savunduğu ‘faiz sebep, enflasyon sonuç’ önermesine göre MB’nin eylülde başladığı faiz indirimleriyle enflasyon beklentisinin düşmesi gerekiyordu. Ancak eylüldeki yıllık enflasyon seviyesi bile yüzde 19,58 seviyesindeydi.
Verilere bakıldığında Erdoğan’ın tezinin aksine faiz düştükçe enflasyonun da dövizin de artışa geçtiği görülüyor.
Ancak son ‘faiz’ tartışmasından son iki yılda üç başkanı görevden alınan ‘bağımsız’ MB’nin enflasyondaki hedeflerin tutmamasıyla ilgili olarak kafasını kuma gömdüğü anlaşılıyor.
Hedeflere ulaşılamamasının nedenlerini ve alınması gereken önlemleri kanunen hükümete -yazılı ve kamuoyuna açık bir şekilde- bildirmesi gereken MB’nin açık mektubunda hedefin tutturulamadığına ilişkin yorum yapılmadı.
Mektuba göre MB fiyat istikrarını kısa vadeli geçici kazanımlar yerine uzun vadeli kalıcı başarı sağlayacak şekilde gözden geçiriyor ve bu sürecin asli unsurunu ise ‘liralaşma’ stratejisi oluşturuyor. Liralaşma stratejisinin para politikası araçlarına vereceği desteğin üç kanalla gerçekleşeceğini belirten MB bunları şöyle sıraladı:
* Birincisi, kur korumalı hesaplar ve benzeri araçlar ile Türk lirası tasarruflar teşvik edilecek ve getirilerinin alternatiflerine göre geride kalmasına izin verilmeyecektir.
* İkincisi, TCMB likidite ve karşılık operasyonlarında Türk lirası araçlara geçişin kademeli bir şekilde yönetilmesidir.
* Üçüncüsü, enflasyon ile mücadelede üretim kapasitesini geliştirerek kalıcı kazanımlar sağlayabilmek için, cari dengeyi destekleyen ve döviz kazandırıcı sektörlere yönelik fonlama ihtiyaçlarının uygun vadelerle lira cinsinden karşılanabilmesi önem arz etmektedir.
Mektupta fiyat istikrarını sağlayacak bu adımların başarısı için ekonomi politikaları arasındaki uyum ve toplumsal mutabakatın mümkün olan en geniş tabanda oluşturulması gerektiği belirtildi: “Mali disiplin duruşunun enflasyonla mücadeleye verdiği desteğin yüksek olması beklenmektedir. Vergilendirme stratejilerinin fiyat istikrarı hedefleriyle tam uyumlu hale getirilmesi ve ticarette fiyat rekabetini engelleyen unsurlara karşı kamunun denetim, gözetim ve düzenleme kapasitelerinin etkin kullanımı; fiyat istikrarının kalıcı olarak tesis edilebilmesi için önemini korumaya devam edecektir”.
