Reuters’ın 17 katılımcıyla düzenlediği ankette ocak ayı için yıllık enflasyon tahminleri yüzde 46’ya yükseldi. AA anketindeyse bu oran yüzde 48,42. Enflasyonun bu oranlarda olması asgari ücrete yapılan zammın daha ilk aydan eriyeceği anlamına geliyor.
Hesaplamalar Merkez Bankası’nın (MB) tahminlerinin gerçekçi olmadığını gösteriyor.
Dün, yılın ilk enflasyon raporunu açıklayan Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu, “Enflasyonun 2022 yıl sonunda yüzde 23,2 olarak gerçekleşeceğini tahmin ediyoruz” demişti. Ekim ayında açıklanan raporda 2022 sonu için bu oran 11,8’di.
Hedefler tutmuyor
Ancak bu durum şaşırtıcı değil. Çünkü Merkez Bankası’nın hedefleri 11 yıldır tutmuyor.
MB’nin 28 Ekim 2021’de yayımladığı son enflasyon raporunda 2021 yıl sonu için yüzde 18,4 oranında bir enflasyon tahminine yer verilmiş ancak Aralık 2021’de yıllık tüketici enflasyonu yüzde 36,08’le 19 yılın zirvesine ulaşmıştı.
MB’nin orta vadeli enflasyon hedefi halen yüzde 5 seviyesinde. Ancak Merkez Bankası, enflasyonda hedefi (yüzde 6,5) en son 2010 yılında tutturmuştu. Kanunen görevi fiyat istikrarı olsa da 10 yıldır belirlediği seviyenin uzağında kalan MB, 2021 yılına da yüzde 5 hedefiyle başlamış, daha sonra tahminlerini sırasıyla yüzde 9,4-12,2-14,1 ve son olarak 18,4’e çıkarmıştı.
Erdoğan’ın denklemi de tutmadı
Halbuki Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın savunduğu ‘faiz sebep, enflasyon sonuç’ önermesine göre MB’nin eylülde başladığı faiz indirimleriyle enflasyon beklentisinin düşmesi gerekiyordu. Ancak eylüldeki yıllık enflasyon seviyesi bile yüzde 19,58 seviyesindeydi.
Yeni yıla yeni zamlarla girilmişti
Enflasyondaki son 19 yılın en yüksek oranına rağmen henüz zirvenin görülmediği belirtiliyor. Türkiye 2022’ye elektrik tarifelerinde yüzde 52 ila yüzde 125 arasında; doğalgazda ise yüzde 50’ye varan zamlarla “Merhaba” demişti.
Akaryakıt fiyatlarında neredeyse her hafta artış yaşanıyor. Sigara ve alkol grubundan alınan Özel Tüketim Vergisi de (ÖTV) yüzde 47 artırıldı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ocak ayı enflasyon verisini 3 Şubat saat 10:00’da açıklayacak. Yukarıdaki gelişmelerin enflasyon oranını daha da yukarıya taşıyacağı tahmin ediliyor.
Küresel bankaların yeni yıl tahminleri de yüksek
Bu kapsamda küresel bankaların tahminleri de Merkez Bankası’nın ‘öngörüleri’ni büyük ölçüde aştı.
Küresel finans kuruluşlarından Goldman Sachs, Türkiye’de enflasyonun yılın ilk çeyreğinde yüzde 40 seviyesini aşacağı ve yılın büyük bir bölümünde bu seviyede kalacağı tahmininde bulunmuştu.
Uluslararası yatırım bankası JP Morgan, Türkiye’de enflasyonun kasıma kadar yüzde 50 civarında olmasını bekliyor. Bankaya göre 2022 sonunda enflasyon yüzde 35’e kadar düşebilir.
Reuters anketi: Enflasyonun ocak ayında yüzde 46’ya yükselmesi bekleniyor
Reuters’ın ocak ayı anketinde yıllık enflasyon tahminleri yüzde 40 ila yüzde 52,19 arasında değişiyor. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) en son Nisan 2002 döneminde yüzde 52,7 artış kaydetmişti. Aylık enflasyonun ise yüzde 9,80 seviyesinde olması bekleniyor, tahminler yüzde 6,9 ila yüzde 13,72 bandında yer alıyor.
Reuters anketinde 2022 yıl sonu enflasyon tahmini ise yüzde 35 seviyesinde hesaplandı. Tahminler yüzde 27,60 ila yüzde 42 bandında yer aldı.
Mayıs ayında zirve bekleniyor
Ekonomistler ara ürün ve enerji fiyatlarındaki artışların aralık ayında yüzde 80’e dayanan üretici fiyat endeksi üzerinde baskı oluşturmaya devam edeceğine işaret ediyor.
Tera Yatırım Başekonomisti Enver Erkan anketteki soruya verdiği yanıtta -politika faizinin arttırılmayacağı varsayımıyla- önümüzdeki dönemde enflasyon seviyesinin reel faizi eksi bölgeye itmeye devam edeceğini belirtti: “Enflasyonun yıl içinde yüzde 50’yi aşacağını öngörüyoruz. Şubat ve mart ayında yüksek gerçekleşen enflasyonun ardından zirve noktasının mayıs ayında olabileceğini düşünüyoruz.”
AA anketindeki yıllık beklenti daha yüksek
AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistlerse ocak ayında TÜFE’nin yüzde 10,09 artmasını bekliyor.
20 ekonomistin katılımıyla yapılan ankete göre, ekonomistlerin ocak ayı enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 10,09. Ankete katılan ekonomistlerin ocak ayı için enflasyon beklentileri, en düşük yüzde 7,46 en yüksek yüzde 13,72 aralığında yer aldı.
Ekonomistlerin ocak ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına (yüzde 10,09) göre bir önceki ay yüzde 36,08 olan yıllık enflasyonun yüzde 48,42’ye yükseleceği hesaplanıyor.
Tüketici Fiyat Endeksi, aralıkta bir önceki aya göre yüzde 13,58 artmıştı.
