31 mart seçim sonuçlarına göre yerelde Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 74’ü muhalefet partilerinin belediyeleri tarafından yönetilecek. En büyük ekonomiye sahip illerin tamamı CHP’ye geçti. Milli gelirin 73,41’i artık CHP’li belediyelerin yönetiminde.
Ekonomim’den Hüseyin Gökçe’nin haberine göre Türkiye ekonomisinin büyük bir ağırlığı CHP’li belediye başkanlarının yöneteceği illerde yer alıyor.
31 mart yerel seçimlerinde iktidar cumhur ittifakının ciddi oy kaybı yerelde yönetilen nüfus oranlarına da yansıdı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre yerelde nüfusun yüzde 73,59’u muhalefet partileri tarafından yönetilecek. CHP’nin kazandığı 35 belediyede yaşayan kişi sayısı 52 milyon 900 bin 730, bunların toplam nüfusa oranıysa yüzde 61,96’ya karşılık geliyor.
DEM Parti’nin kazandığı belediyelerin nüfusu 6 milyon 972 bin ve toplam nüfus içindeki payı yüzde 8,17.
Yeniden Refah Partisi yüzde 3,09’a karşılık gelen 2 milyon 634 bin kişinin yaşadığı iki ili yönetecek.
İYİ Parti’nin yöneteceği Nevşehir’de 315 bin 994 kişi yaşarken bunların toplam nüfus içindeki oranı yüzde 0,37 seviyesinde.
Buna karşılık Cumhur İttifakı içindeki AKP’nin yöneteceği illerdeki toplam nüfus 19 milyon 243 bin 314 ve bunların toplam nüfus içindeki payı yüzde 22,54.
MHP’nin kazandığı belediyelerde 2 milyon 304 bin 334 kişi yaşıyor. Bunların toplam nüfus içindeki payı yüzde 2,7 civarında.
Cumhur İttifakı’ndaki BBP’nin kazandığı Sivas’ın nüfusu 650 bin 401 ve toplam nüfus içindeki payı yüzde 0,76.
Mevduatın yüzde 86,5’i muhalefette
Muhalefetin kazandığı illerin Türkiye’deki toplam mevduat içindeki payı yüzde 86,5.
Partilerin Türkiye’deki Türkiye’deki toplam mevduat içindeki yüzdesi şöyle:
- CHP yüzde 84,5
- DEM Parti yüzde 1,31
- YRP yüzde 0,51
- İYİ Parti yüzde 0,21
- AKP yüzde 12,1
- MHP yüzde 0,91
- BBP yüzde 0,3
CHP’li belediyelerde milli gelir 9 bin 588 dolar
Kişi başına düşen milli gelir yönünden 2019 ve 2024 verilerine göre siyasi partilerdeki değişimi şöyle:
- CHP’nin yönettiği illerdeki kişi başına milli gelir 9 bin 120 dolardan 9 bin 588 dolara yükseldi
- AKP belediyelerinde milli gelir 6 bin 258 dolardan 7 bin 294 dolara yükseldi
- DEM partinin yönettiği illerdeki milli gelir 4 bin 558 dolardan 5 bin 1 dolara yükseldi
- MHP’nin yönettiği illerdeki milli gelirse 6 bin dolardan 7 bin 370 dolara çıktı
Önceki dönemde yönettiği il bulunmayan YRP’nin kazandığı illerdeki kişi başına gelir 4 bin 772 dolar, İYİ Parti’nin kazandığı Nevşehir’de 7 bin 39 dolar, BBP’nin kazandığı Sivas’taysa 6 bin 901 dolar olarak hesaplandı.
GSYH‘nin yüzde 77,7 muhalefette
2019 seçimlerinde muhalefet partilerinin yönettiği illerin milli gelire katkısı yüzde 66,05’ten 2024 seçimlerinde kazandığı illerin katkısı yüzde 77,7’ye çıktı. Buna göre CHP’li belediyelerin katkısı yüzde 62,52’den yüzde 73,41’e çıkarken, DEM’in yönettiği illerin katkısı yüzde 3,05’ten yüzde 2,93’e geriledi. AKP’nin yönettiği illerin GSYH’ya katkısı yüzde 30,77’den yüzden 19,44’e gerilerken, MHP’nin yönettiği illerin katkısı yüzde 3,99’dan yüzde 2,12’ye indi.
İhracatın yüzde 80’i CHP’li illerden
CHP’nin kazandığı illerin toplam ihracat içindeki payı neredeyse yüzde 80. AKP’nin payıysa yüzde 18,73. 2023’ün tamamında Türkiye ihracatı 255 milyar 441 milyon dolar olmuştu. CHP’nin kazandığı illerin ihracatı 2023 için 203 milyar 254 milyon dolar oldu.
AKP’nin kazandığı illerin ihracatı 47 milyar 857 milyon dolar ile yüzde 18,73 pay aldı. DEM’in kazandığı illerden yapılan ihracat 2.4 milyar, MHP’nin kazandığı illerden yapılan ihracat 1.3 milyar dolar, diğerlerinin payıysa 635 milyon 600 bin dolar civarında gerçekleşti.