Azerbaycan’ın petrol ve doğalgaz devi SOCAR’ın eski başkanı Rövnek Abdullayev’in oğlu Reşat Abdullayev, Britanya’nın başkenti Londra’da 421 milyon liraya daire satın almış.
16 yaşında SOCAR’da ‘uzman’ olarak işe başlayan 28 yaşındaki oğul Abdullayev’in daireye harcadığı paranın kaynağı belli değil. Abdullayev 19 yaşında Türkiye’de de şirket kurmuş.
SOCAR’ın tamamı devlete ait.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Rövnek Abdullayev’i geçen yıl SOCAR’ın başından alıp ekonomi bakan yardımcılığına getirmişti. 17 yıl boyunca Abdullayev’in yönetimindeki SOCAR ‘yolsuzluk’ ve ‘gizli anlaşmalar’ yapmakla suçlanmıştı. ‘Şeffaf olmamak’la da eleştirilen Abdullayev’in, aile üyeleri dahil olmak üzere ülkenin önde gelen ‘seçkinlerini’ de zenginleştirdiği öne sürülmüştü.
Abdullayev’in resmi olarak bilinen gelir kaynağı devletten aldığı maaşı. Başka bilinen bir gelir kaynağı yok. SOCAR’ın resmi raporlarına göre şirketin başkanının yıllık geliri 800 bin dolardan (15 milyon 56 bin lira) daha az.
Oğlu 421 milyon liralık daire aldı
Dünyanın önde gelen araştırmacı gazetecilik ağlarından OCCRP, Reşat Abdullayev’in Londra’nın merkezinde lüks bir daire aldığını ortaya çıkardı.
Söz konusu daire kentin en pahalı semtlerinden Twenty Grosvenor Square’de. 2019’da alınan dairenin fiyatıysa 17,3 milyon sterlin (421 milyon 568 bin lira).
Satış işlemlerinde ödeme ‘offshore’ şirket aracılığıyla yapıldı. Şirket Manş Denizi’nde bulunan adalardan Guernsey adasında. Yani ‘vergi cenneti’ olarak adlandırılan, kayıt dışı paraların saklanması için kullanılan adalardan biri. Britanya’ya ise 121 km uzaklıkta.
Her şey yeni yasayla ortaya çıktı
Britanya’da kabul edilen şeffaflık yasasına göre ülkede mülk sahibi tüm denizaşırı kuruluşların nihai hak sahiplerini Ocak 2022 sonuna kadar açıklaması zorunluydu.
Oğul Abdullayev’in mülkü de bu yasayla ortaya çıktı. Çünkü Guernsey adasındaki Mount Street Investments PCC şirketi ocak bitmeden mülkün kime ait olduğunu beyan etmek zorunda kaldı.
Uluslararası Şeffaflık Bürosu yetkilisi Ben Cowdock şunları söyledi: “Yeni şeffaflık kuralları, dünyanın dört bir yanından siyasi bağlantıları olan insanların gizli offshore şirketler aracılığıyla Birleşik Krallık’ta nasıl büyük miktarda gayrimenkule sahip olduğunu ortaya koyuyor.”
Cowdock offshore hesapların polis tarafından soruşturulmaya değer bir konu olduğunun altını çizerek ‘vergi kaçıranlar’a ve ‘yolsuzluğa’ dikkat çekti.
Babası paranın kaynağını bilmiyor
Reşat Abdullayev, haberlerle ilgili sorulara yanıt vermedi. Babasıysa e-posta üzerinden yanıt vererek paranın kaynağını bilmediğini yazdı: “Reşat Abdullayev söz konusu daireyi satın almış olsa bile, kendisinin hukuka aykırı herhangi bir işlem yapmadığına, bu konuda gerekli belgelere sahip olduğuna ve bunların hukuka uygun olduğuna canı gönülden inanıyorum.”
Türkiye’de de şirket kurmuş
Reşat Abdullayev, LinkedIn profilinde hesabından yaptığı paylaşıma göre iş hayatına 16 yaşında, SOCAR Trading’de başlamış. Babasının yönettiği şirketteki ünvanıysa ‘ticaret ve iş geliştirme uzmanı’ymış. Bu hesap daha sonra silinmiş.
Baba Abdullayev ise oğlunun SOCAR Trading için değil, SOCAR’a bağlı farklı bir şirkette ‘stajyer’ olarak çalıştığını yazarak oğlunun LinkedIn profilinde yer alan bilgilere itiraz etti.
Reşat Abdullayev 19 yaşındayken Türkiye’de gayrimenkul yatırım, danışmanlık ve emlak şirketi kurmuş. Birkaç yıl boyunca da Bodrum’da bir restoranın sahibi ve Gürcistan’da da bir benzin istasyonları zincirinin ortağıymış.
Şu anda ne iş yaptığı ve geliri bilinmiyor.
‘Yozlaşmış devlet şirketi’
London School of Economics’te kıdemli misafir araştırmacı Azeri ekonomist Gubad İbadoğlu SOCAR hakkında şunları söyledi: “SOCAR, Azerbaycan’ın önde gelen yozlaşmış devlet şirketidir. Asla bilgi vermezler, ne kadar para aldıklarına, ne kadar vergi ödediklerine dair hiçbir rapor yayınlamazlar.”
SOCAR’daki yolsuzluk iddiaları sorulduğunda Rövnek Abdullayev şunları yazdı: “Mektubunuzda yer alan iddialarla ilgili hiçbir bilgim veya ilgim yok. Hakkımdaki iddialar gerçeği yansıtmamaktadır.”
